شريعت و رياضت
شريعت مجموع دستور العمل سلوكى برگرفته از قرآن و عترت طاهره عليهم السّلام است كه مرگ نفس يعنى تمنّيات و تمايلات نفسانى را « تدريجى » محقق مىنمايد و استمرار تبعيت از شريعت حقّه ، طهارت و نورانيت عقل و دل را به همراه دارد كه بر اساس آموزههاى اسلامى شريعتگرايى اسلامى عامل قرب و فناء و موجب كمال و لقاء ربّ و فناء فى اللّه و بقاء باللّه است كه على عليه السّلام فرمود : « الشريعة رياضة النّفس » « 1 » پس تمرين و تمركز نفس در پرتو بايد و نبايدهاى شرعى و احكام و دستور العملهاى قرآنى ممكن و باعث تربيت و تعديل نفس خواهد شد و استمرار و استدامه آن در همه مراحل سلوكى و منازل معنوى مايهء خير در خرد و عقلانيت و خراباتى شدن در عشق و معنويت است كه فرمود : « من استدام رياضة نفسه انتفع » « 2 » و تقواى الهى كه از ماده وقى ، يقى ، وقايه آمده و خود نگهدارى و صيانت نفس است تا انسان سالك سلامت فطرت اوليه و نورانيتش را صيانت نمايد و هماره بر مدار معنويت و صراط سلوك قرآنى حركت نمايد تا به كمال امكانىاش دست يازد كه حضرت امير عليه السّلام آن امير عارفان و رهبر سالكان فرمود : « هى نفسى اروضها بالتقوى » « 3 » و به تعبير مرحوم آيت اللّه شاهآبادى « درگاه معشوق كمال انسانى ، دين است » « 4 » يا فرمود : « دين فطرى و الهى عبارت است از معرفت و عبوديت و عدالت در حقوق و حدود . . . » « 5 » و در نسبت دين و دل و شريعت و فطرت مىنويسند : « درگاه معشوق كمال انسانى ، دين است . . . دين عبارت است از التزام به آنچه در فطرت اوست . » « 6 » و در تفسير
ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ
« 7 » اعظم سبل را وجود
هامش
( 1 ) . شرح غرر الحكم ، ج 1 ، ص 145 .
( 2 ) . همان ، ج 5 ، ص 270 .
( 3 ) . همان ، ص 126 .
( 4 ) . شاهآبادى ، شذرات المعارف ، ص 138 .
( 5 ) . همان ، ص 139 .
( 6 ) . همان ، ص 138 .
( 7 ) . نحل ، 125 .