1 . رياستطلب است و اين طلب را پنهان كرده و فريبكارانه تحقق مىنمايد .
2 . حسادت دارد ( حسدورزى ) .
3 . براى خودش تبليغ مىكند ( يا مستقيم و يا غير مستقيم از طريق برخى مريدان غافل و . . . ) .
4 . مريدپرورى و جمع دوستان ارادتمند و مطيع محض كه سخن هيچ احدى را گوش فرانداده و تنها تسليم محض افكار و ارادههاى او باشند و اگر انسان بهترى از حيث علمى و عملى پيدا شد آنها را به سوى آن فرانخوانده و بلكه باز دارد . « 1 »
از سوى ديگر اگر استاد و مراد سعى و اهتمام نسبت به دارا شدن روح و روحيهء اجتهادى در شاگرد و مرادش ورزيده و او را نسبت به قرآن و عترت متعبد و اهل تسليم تربيت كرد و همواره تعادل و تعالى ، عقلانيت و معنويت را توأمان در سالك پرورش داد و معيارهايى را در اختيار شاگرد قرار داد كه بر نفس و تجليّات نفسانىاش اشراف پيدا كند و تنها انسان كامل معصوم را و سنت و سيرهء آنها را ملاك ابدى و تغيير ناپذير براى سنجش همهچيز معرفى كرد و خود هرگز از جادهء توحيد ، ولايت ، عبوديت ، و شريعت خارج نشد بايسته عقلى و شايسته سلوكى است كه انسان تابع و تسليم او باشد و او را الگو و استاد خويش قرار دهد .
بههرحال در مكانيسم ترابط راهرو و راهبر ، آگاه و آموزه با آگاهىيابنده و آزموده شونده و فرايند تعليم و تربيت مريد همواره آسيبهايى رخنه مىنمايد كه به تناسب زمان و زمينهها جلوات و نشانههايى دارد و مريد بايد اهل عقل و درايت ، بينش و بصيرت و فراست و فطانت باشد تا گرفتار دامهاى شيطانى و تلبيسات ابليسى نشود و
هامش
( 1 ) . ر . ك : شوشترى ، عبد القائم ، غم عشق ، ص 103 ، ج اول ، 1384 ، مؤسسه فرهنگى - انتشاراتى طوباى محبت ، قم ؛ مجاهدى ، محمد على ، در محضر لاهوتيان ، ج 2 ، ص 407 - 412 ، چ دوم ، 1384 ش ، مؤسسه انتشاراتى لاهوت ، قم ؛ آيت نور ، ج 1 ، ص 232 263 ، و عرفان و تصوف ، ص 200 212 ؛ كاشفى ، محمد رضا ، مركز فرهنگى اداره مشاوره و تبليغ نهاد نمايندگى مقام معظم رهبرى در دانشگاهها ، دفتر نشر معارف ، چ اول ، سال 1384 ش ، قم .