ضعفهاى خود را بشناسد و بصيرت لازم ، صبر كافى و شرح صدر اوليه را در طيّ مقامات معنوي پيدا نمايد و چون بناست تا غير از ارتباط عقلي و علمي ، نسبت ويژهء دروني و قلبى و ربط روحانى و پرجاذبهاى بين استاد و شاگرد در مقام سلوك برقرار گردد ارباب تفسير و اصحاب حكمت و صاحبان شهود و معنويت آداب و شرائطى را بين شاگرد و استاد قائل شدهاند كه به آنها اشاراتى خواهد شد .
در تفسير نمونه پس از بحث و بررسى آيهء
فَوَجَدا عَبْداً مِنْ عِبادِنا آتَيْناهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً
« 1 » شش نكته را مطرح كردند كه در باب مأموريت حضرت خضر در نظام تكوين يا تشريع ؟ ، مقام و موقعيت حضرت خضر عليه السّلام ، برملا كردن افسانههاى ساختگى پيرامون سرگذشت موسى و خضر ، بحث راهيابى نسيان يا عدم آن به ساحت پيامبران ، چرايى به ديدار خضر رفتن از سوى حضرت موسى عليه السّلام و چيستى گنج پنهان مطالب خواندنى را مطرح و سپس درسهاى داستان ديدار موسى و خضر عليه السّلام را در چند مورد آوردند كه عبارتند از :
1 . پيدا كردن رهبر دانشمند و استفاده از پرتو علم او .
2 . جوهرهء علم الهى از عبوديت و بندگى خدا سرچشمه مىگيرد .
3 . علم را براى عمل طلب كردن .
4 . عدم عجله در كارها .
5 . ظاهر و باطن داشتن اشياء و افعال .
6 . پذيرش واقعيتها و اعتراف به حقايق
7 . آثار ايمان پدران براى فرزندان .
8 . كوتاهى عمر به خاطر آزار پدر و مادر .
9 . دشمنى مردم با آنچه كه نمىدانند .
هامش
( 1 ) . كهف ، 65 .