دوستان عيب من بىدل حيران مكنيد * گوهرى دارم و صاحب نظرى مىجويم
و پيرى كه كارآزموده و راه آشنا باشد و چون طبيبى حاذق و مشقق عمل نمايد تا با مسيحا دمى مردهدلان را زنده نمايد و اهل عشق ، دليرى و ديندارى باشد كه :
خامان ره نرفته چه دانند ذوق عشق ؟ * دريا دلى بجوى ، دليرى ، سرآمدى
نتيجه آنكه سالك در طريق عرفان علمى و عملى و كمال نظرى و عملى و سير الى الله از دو جهت به هدايت راهنماى الهى نيازمند است :
الف ) از جهت هدايت تشريعى كه استاد بايد عالم فقيه و حكيم الهى و داراى درك و درد دينى و ديندارى باشد تا راه را از بيراهه در حوزه معرفت و شريعت اسلامى براى سالك روشن سازد كه « هلك من ليس له حكيم يرشده » « 1 »
ب ) از جهت هدايت تكوينى كه دستگيرى باطنى استاد نسبت به شاگرد يك ضرورت است تا با عنايت الهى سالك را به حريم امن الهى حركت داده و به مقصد برساند و سالك نيز توجه به باطن استاد نمايد و با او همراه باشد .
د ) داراى حسن سابقه و شهرت بين ارباب معنويت و اصحاب سلوك باشد .
اقسام استاد سلوكى
دانسته شد كه نفوس انسان در سير استكمالى خويش به « تربيت استاد » محتاج است تا آنها را از حالت استعداد محض به فعليت برساند و حجب ظلمانى و نورانى را در طيّ مقامات معنايي از سر راه بردارد كه رفع حجب در ظلماني به « ترك » و در نورانى به « درك » است و اين حقايق سلبى و ايجابى در حركت جوهرى اشتدادى و حركت حبّي اشتياقي به تدبير و تصرّف و تعليم و تسلّط استاد كامل در مدتى مديد و
هامش
( 1 ) . كشف الغمه ، ج 2 ، ص 325 ، و ر . ك : اللهشناسى ، ج 3 ، ص 363 ، علامه محمد حسين حسينى تهرانى ، رساله سير و سلوك منسوب به سير و سلوك ، ص 124 - 132 ( بسيار مهّم و خواندنى ) .