حضرت احديت به عالم ناسوت تنزّل كنند و مشاعل هدايت و علائم صعود در رسيدن به مقام شامخ انسانيّت گردند كه اينان جانشينان خدا و اولياء الله هستند و صاحب ولايت تكوينى و تشريعى و باذن الله زمام هدايت مستعدان راه كمال و طريق جمال را در دست گيرند . « 1 »
و اينك به برخى از شرائط « استاد سلوكى » اشاراتى خواهيم كرد :
الف ) جامعيت استاد : استاد در « عرفان عملى » حتى الامكان بايد داراى جامعيت علمى و عملى باشد يعنى از فقاهت و اجتهاد در اصول و فروع دين و شريعت محمّدى صلّى اللّه عليه و آله برخوردار باشد يا به بيان ديگر اسلامشناس ، دينشناس متخصص در ساحت آموزهها ، گزارهها ، بينشها و گرايشهاى دينى باشد ، اهل فقه و فلسفه ، حكمت و عرفان ، تعقل و تعبد ، عرفان و سياست ، خلوت و جلوت باشد تا سالك را يك سويه ، اهل انزوا و گوشهنشينى و . . . تربيت نكند واقعا مصداق حديث امام حسن عسگرى عليه السّلام باشد كه فرمود : « و امّا من كان من الفقها ، صائنا لنفسه ، حافظا لدينه ، مخالفا لهواه ، مطيعا لامر مولاه فللعوام ان يقلدوه » « 2 » باشد زيرا سالك در مقام سير و سلوك « عوام » است و بايد به « عالم » كه ويژگىهاى علمى ، اخلاقى و معرفتى معنويتى دارد مراجعه نمايد ، بايد به رفيقى در طريق دست نياز دراز نمايد و دست را در دست او نهد كه به تعبير حضرت مسيح عليه السّلام : ديدن او انسان را به ياد خدا انداخته و گفتارش دانش افزايى و كردارش ياد معاد بوده و اشتياق به آخرت را در دل و ديده سالك بپروراند « 3 » اگر انسان چنين استادى يافت كه دلآگاه و ديندار باشد بايد در خدمت و معيت و مصاحبت او باشد تا استعدادهاى بالقوهاش به فعليت برسد كه به قول مولانا :
هامش
( 1 ) . ر . ك : جوادى آملى ، عبد الله ، تفسير موضوعى قرآن مجيد ، ج 6 ، ص 126 129 ، ج 11 ، ص 92 ، حسنزاده آملى ، حسن ، انسان كامل در نهج البلاغه ، ص 72 73 و 91 و . . .
( 2 ) . وسائل الشيعه ، ج 27 ، ص 131 ؛ بحار الانوار ، ج 2 ، ص 88 .
( 3 ) . اصول كافى ، ج 1 ، ص 39 .