4 . توبه متخلقان
5 . توبه عارفان
6 . توبه موحدان
7 . توبه نصوح . « 1 »
كه از نظر خواجه عبد الله انصارى به سه قسم :
أ . توبه عامه و مبتديان
ب . توبه ميانهحالان
ت . توبه رهيافتگان و كاملان
قابل تقسيم و تبيين است « 2 » و . . .
مقام دوم : « ورع »
در لغت به معناى پرهيزكارى ، تقوا و پارسايى است « 3 » و در عرفان پرهيز از امورى است كه هرچند در شرع حرام نشده اما سالك طريق از آن خوددارى مىكند چنانكه برخى « ورع » را اجتناب از شبهات و از بيم وقوع در محرمات دانستهاند « 4 » كه در حقيقت ورع پايه و اساس همه كمالات معنوى است و على عليه السّلام فرمود : « ألورع يصلح الدّين و ليعنن النّفس و يزين المرء » « 5 » و يا فرمود : « مع الورع يثمر العمل » « 6 » .
و ابو نصر سراج نيز در « اللمع » سه مرتبه براى ورع قائل هستند :
1 . ورع مبتديان ( پرهيز كردن از امور شبههناك ) .
هامش
( 1 ) . طباطبايى ، فاطمه ، يك ساغر از هزار ، صص 164 - 163 ، مؤسسه چاپ و نشر عروج ، چاپ اول ، 1379 ش ، تهران .
( 2 ) . شيخ الاسلامى ، على ، راه و رسم منزلها ، ج 1 ، ص 64 ، مركز نشر فرهنگى آيه ، چاپ اول ، 1379 ش ، تهران .
( 3 ) . چهل حديث ، ص 279 .
( 4 ) . غنى : قاسم ، تاريخ تصوف در اسلام ، ص 657 .
( 5 ) . غرر الحكم و درر الكلم ، ج 7 ، ص 121 .
( 6 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 76 .