از : 1 . توبه 2 . ورع 3 . زهد 4 . فقر 5 . صبر 6 . توكل 7 . رضا .
و ما براساس قول مشهور هركدام از مقامات يادشده را به اجمال توضيح مىدهيم :
مقام اول : « توبه »
توبه به معناى بازگشت از گناه به بندگى و طريق حق و پشيمانى از گناه و در اصطلاح عرفانى پس از « يقظه » و بيدارى سفرى به درون و هجرت انفسى از نقص به كمال ، از جهل به سوى علم ، از عصيان به سوى اطاعت است كه مهم و ضرورى در ابتداى سلوك مىباشد چه اينكه توبه مايه طهارت درون و نزاهت باطن شده و از عوامل مانعزدايى و آسيبستيزى سير و سلوك خواهد بود لذا يك ضرورت در بدايت سلوك الى الله است . به بيان ديگر توبه بازگشت از احكام طبيعت به احكام روحانيت و انقلابى عليه خويشتن در حجابزدايى است تا به فطرت اوليه كه توحيدى و الهى است برگردد و خواجه عبد الله انصارى اصول سهگانه حقايق توبه را چنين مطرح كردهاند :
أ . بزرگشمارى گناه
ب . ناچيزشمارى توبه
ت . اداى حقوق ضايعشده . « 1 »
و درجات توبه عبارتند از :
1 . توبه عمال
2 . توبه زهاد
3 . توبه اهل حضور
هامش
( 1 ) . شرح منازل السائرين ، ص 41 .