چاپ شده است از علامه استاد جوادى آملى و شرح جلوههاى لاهوتى در سه جلد به خصوص جلد سوم ، ص 33 - 92 و . . . استاد محمد باقر تحريرى نيز مراجعه گردد و به كتاب انسان كامل از ديدگاه نهج البلاغه و انسان و قرآن و . . . آيت اللّه علامه حسنزاده آملى در شناخت انسان كامل ، خلفاى الهى ، امامان هدايت و نور و منزلت حقيقى و حقوقى آنها رجوع شود .
آنگاه مرحوم ميرزا احمد آشتيانى نوشتهاند اگر در آنچه كه پيرامون ولايت و مقامات اولياء الهى و مقوله ختم ولايت و اقسام و انواع آنها و مصاديقشان و اوصافشان نقل كرديم و در فقرات يادشده از زيارت جامعه كبيره و فرازهاى ديگر اين منشور هدايت ، توحيد ، امامت و محبت يعنى زيارت جامعه توجه و تدبّر گردد انطباق مقوله ولايت با آموزههاى زيارت جامعه را خواهيد يافت . پس رسالة الولايه ميرزا احمد اشتيانى تبيين مقامات معنوى ، معرفتى و ارائه شاخصهاى شناخت انسان كامل و اولياء خداست كه از حيث عقلانى - سلوكى تبيين و اثبات شده است و البته با توجه به احاديث روايت شده از اصول كافى نيز چند نكته را مطرح مىكنيم :
1 . نور الانوار پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله كه « تجلى اعظم » است مىباشد .
2 . انوار اوصياء معصوم او يعنى على عليه السّلام و امامان ديگر هدايت و نور مىباشند .
3 . نور نازل شده نيز « قرآن كريم » است كه صورت كتبيّهء انسان كامل و انسان كامل صورت تكوينيّه و عينى قرآن كريم است .
4 . ظل النور كه خود « نور » است و اضافه در هر دو عبارت « لاميه » باشد يعنى از « نور خدا » بودند . « 1 »
5 . حقيقت محمّديه صلّى اللّه عليه و آله و علويه و ولويه اصل و اساس آفرينش و حدوث و بقاء عالم وجودند و خلقت و فطرت و شريعت به آنها وصل است و « حيات حقيقى »
هامش
( 1 ) . به نقل از مرحوم مجلسى از اصول كافى ، با ترجمه و شرح محمد باقر كمرهاى ، ج 3 ، ص 790 - 791 .