د ) مرحله چهارم مديريت و ولايت بر بدن به گونهاى كه خود بدن در تصرف و تحت فرمان و ارادهء شخص در مىآيد .
ه ) مرحله پنجم كه بالاترين مراحل است حتّى طبيعت خارجى نيز تحت نفوذ ارادهء انسان در مىآيد كه معجزات و كرامات انبياء و اولياء از اين مقوله است « 1 » . پس ولايت عبد در مقام قرب به صورت كلى دو قسم است : الف ) ولايت بر درون 2 ) ولايت بر برون كه از رهگذر ولايت بر درون حاصل مىشود . آنگاه استاد مطهرى به حديث « قرب نوافل » و « فرائض » كه معروف و مشهور بين شيعه و سنّى است و از احاديث قدسى است . « 2 » و پيام اصلى آن « عبوديت » است كه « قرب الى اللّه » و تحت ولايت الهيّه قرار گرفتن را رهآورد بندگى خالص و خاص قرار داده و سالك اگر به خلوص فعلى « مخلصين » و خلوص ذاتى « مخلصين » راه يافت « ولايت » ثمره شيرين شجرهء عبوديّتش به درگاه محبوب و معبود خواهد شد و راز اينكه ولايت انقطاعناپذير و راه آن به روى همه انسانها اعم از مرد و زن باز و گشوده است در همين قرب وجودى و حقيقى و « عبد اللّه » شدن نهفته است .
و به تعبير استاد جوادى آملى عبوديت نيز دو نوع است : 1 . عبوديت عام كه برخوردارى از « رحمت عامّه رب العالمين » است . 2 . عبوديت خاص كه تشريعى بوده و برخوردارى از رحمت خاصه حضرت حقّ است « 3 » و يكى از آثار عبوديت توجه عبد به عبوديّتش و رهايى از دام غفلت از وظيفهشناسى و وظيفهگروى است « 4 » و راه رسيدن به عبوديت نيز مبارزه با دو دشمن درون و بيرون است و فرمودند : « در نگاه قرآن كريم ، كمال انسان به عبادت و عبوديت او در ساحت قدس ربوبى است و اساسا
هامش
( 1 ) . مطهرى ، م . آ ، ج 3 ، ص 203 - 296 .
( 2 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 352 ؛ و م . آ ، ج 4 ، ص 306 .
( 3 ) . ادب فناى مقربان ، ج 2 ، ص 410 .
( 4 ) . همان ، ص 412 .