كه گفت : به امام صادق ( ع ) نماز صبح را اقتدا كرديم ، در نمازش در يك ركعت سوره « و الضحى » و سوره « ا لم نشرح » را خواند « 1 » .
و روايت ديگرى است كه صاحب مجمع البيان از عياشى از مفضل بن عمر از امام صادق ( ع ) نقل كرده كه گفت : من از آن جناب شنيدم كه مىفرمود در يك ركعت نماز بين دو سوره جمع مكن ، مگر سوره « و الضحى » و « ا لم نشرح » و سوره « ا لم تر كيف » و سوره « لايلاف قريش » « 2 » . و مثل اين روايت را محقق هم در كتاب معتبر از كتاب جامع نوشته احمد بن محمد بن ابى نصر از مفضل نقل كرده « 3 » .
حال به وضع يك يك اين روايات مىرسيم : اما روايت ابى العباس ، روايتى است ضعيف ، چون در آن رفع شده ، يعنى راويان وسط حديث افتادهاند .
و اما روايت زيد شحام غير از سند تهذيب به دو سند ديگر روايت شده ، يكى باز در تهذيب است كه شيخ به سند خود آن را از ابن مسكان از زيد شحام نقل كرده كه گفت : با امام صادق ( ع ) نماز خوانديم ، در نمازش سوره « و الضحى » و « ا لم نشرح » را خواند « 4 » . و سند روايت دوم زيد شحام عبارت است از ابن ابى عمير از بعضى از راويان شيعه از زيد شحام كه گفت : به امامت امام صادق نماز خوانديم ، در ركعت اول سوره « و الضحى » ، و در دومى سوره « ا لم نشرح » را خواند « 5 » .
و اين روايت يعنى صحيحه ابن ابى عمير صريح است در اينكه امام دو سوره را در دو ركعت خواندند ، و با وجود اين روايت ديگر ظهورى براى روايت علاء باقى نمىماند ، يعنى ديگر ظهور ندارد در اينكه هر دو سوره را در يك ركعت خوانده باشد ، چون عبارت آن چنين است : « پس الضحى و ا لم نشرح را در ركعتى خواند » و اين مىسازد با اينكه ضحى را در ركعتى و ا لم نشرح را در ركعتى خوانده باشد . و اما روايت ابن مسكان كه هيچ ظهورى در جمع بين دو سوره در يك ركعت ندارد ، نه ظهور دارد و نه صراحت ، ( چون در آن آمده بود : پس سوره الضحى و ا لم نشرح را در نماز خواند ) ، و اما اينكه بعضى « 6 » ها روايت ابن ابى عمير را حمل بر نماز نافله كردهاند ، درست نيست ، براى اينكه در آن عبارت « صلى بنا » آمده ، كه معنايش اين
هامش
( 1 ) تهذيب ، ج 2 ، ص 72 ، حديث 34 .
( 2 ) مجمع البيان ، ج 6 ، ص 241 .
( 3 ) معتبر ، ص 178 .
( 4 و 5 ) تهذيب ، ج 2 ، ص 72 .
( 6 ) وسائل الشيعه ، ج 4 ، ص 743 به نقل از شيخ طوسى .