همين كه آن وعده را نزديك ببينند اثر نوميدى و خسران در چهره كفار نمايان مىشود و به ايشان گفته مىشود اين است آنچه قبلا وعده اش را به شما دادند ( و شما مىپرسيديد پس كى مىرسد ) ( 27 ) .
بگو به من خبر دهيد اگر ( فرضا ) خدا ، من و پيروان مرا هلاك كند و يا بر ما رحم كند ( چه دخالتى در سرنوشت شما كفار دارد و ) كافران را چه كسى از عذاب دردناك پناه مىدهد ( 28 ) .
بگو آن كس همان رحمان است كه ما به وى ايمان آورديم و بر او توكل كرديم پس به زودى خواهيد دانست چه كسى در ضلالت آشكار است ( 29 ) .
بگو اگر آبى كه شما به وسيله آن زندهايد در طبقات زمين فرو برود چه كسى است كه آبى گوارا برايتان بياورد ؟ ( 30 ) .
بيان آيات
اين آيات نشانه هاى ديگرى از ربوبيت خداى تعالى را به مشركين تذكر مىدهد تا به وسيله آن به وحدانيت خدا در خلقت و تدبير رهنمونشان شود ، و در آن مطالب را توأم با تخويف و تهديد بيان مىكند ، هم چنان كه گفتيم همه سوره اينطور است ، چيزى كه هست بايد اين را در نظر بگيريم كه خداى تعالى بعد از آنكه در جمله « * ( بَلْ لَجُّوا فِي عُتُوٍّ وَنُفُورٍ ) * » به لجاجت و عناد آنان در باره حق اشاره كرد ، سياق را از خطاب به آنان برگردانيد ، و روى سخن از ايشان برتافته خطاب را متوجه رسول خدا ( ص ) كرد ، و فرمود : حالا تو با آنان سخن بگو ، و بگوششان بخوان ، و آيات و نشانه هاى ربوبيت من در خلقت و تدبير را كه همه بر يگانگى من در ربوبيت دلالت دارند به يادشان بياور ، و از عذاب من انذارشان كن * ( « قُلْ هُوَ الَّذِي . . . » ) * ، * ( « قُلْ هُوَ الَّذِي ذَرَأَكُمْ . . . » ) * ، * ( « قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ . . . » ) * ، * ( « قُلْ أرَأَيْتُمْ إِنْ أَهْلَكَنِيَ اللَّه . . . » ) * ، * ( « قُلْ هُوَ الرَّحْمنُ . . . » ) * ، * ( « قُلْ أرَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُكُمْ غَوْراً . . . » ) * كه در همه اين آيات مىفرمايد : تو بگو چنين و چنان .
* ( « قُلْ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالأَبْصارَ وَالأَفْئِدَةَ قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ » ) * كلمه « انشاء » به معناى ايجاد ابتدايى چيزى و تربيت آن است ، و در اينكه در آخر اين آيه بشر را عتاب كرده به اينكه « * ( قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ ) * - چه كم است شكرگزاريتان » و همچنين در آخر نظير اين آيه مانند آيه 78 سوره مؤمنون و آيه 9 سوره الم سجده دلالت دارد بر اينكه انشاى بشر و ايجاد او و مجهز كردنش به جهاز حس و فكر ، از اعظم نعمتهاى الهى