« يا ايها النبى اذا طلقتم النساء فطلقوهن فى قبل عدتهن » « 1 » .
مؤلف : اينكه آيه را « فى قبل عدتهن » نقل كرده ، قرائت خود ابن عمر است ، و در قرآن كريم « لعدتهن » آمده .
و در همان كتاب آمده كه ابن منذر ، از ابن سيرين نقل كرده كه در باره جمله « * ( لَعَلَّ اللَّه يُحْدِثُ بَعْدَ ذلِكَ أَمْراً ) * » گفته : اين جمله در باره حفصه دختر عمر نازل شد كه رسول خدا ( ص ) او را يك بار طلاق داد ، و آيه شريفه * ( « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ ) * . . . * ( يُحْدِثُ بَعْدَ ذلِكَ أَمْراً » ) * نازل شد ، و به رسول خدا ( ص ) دستور داد كه به طلاق خود رجوع كند « 2 » .
و در كافى به سند خود از زراره از امام باقر ( ع ) روايت كرده كه فرمود : هر طلاقى كه بر طبق سنت و يا بر عده نباشد اعتبار ندارد . زراره اضافه كرده كه به امام باقر عرض كردم « طلاق سنت » و « طلاق عده » را برايم تفسير كن ، فرمود : اما طلاق سنت اين است كه مردى كه مىخواهد همسرش را طلاق دهد ، او را زير نظر بگيرد تا حيض شود ، و سپس از حيض پاك گردد ، آن گاه بدون اينكه با او جماع كرده باشد يك بار طلاق دهد ، و دو نفر را هم بر طلاق دادن خود شاهد بگيرد ، و سپس زير نظرش داشته باشد تا دو بار خون حيض ببيند و پاك شود ، كه اگر براى بار سوم خون ببيند ، عده اش تمام شده ، و رابطه زوجيت بين آن دو به كلى قطع گرديده ، به طورى كه اگر بخواهد دوباره با او ازدواج كند ، مثل ساير مردان اجنبى خواستگارى است از خواستگاران ، اگر خواست مىتواند با او ازدواج كند ، و اگر نخواست نمىكند ، و در آن مدت كه او را زير نظر داشت تا از عده در آيد ، نفقه و سكنايش را بايد بدهد ، و نيز در آن مدت اگر مرد بميرد ، زن ( مطلقه در عده اش ) از او ارث مىبرد ، و اگر زن بميرد ، مرد از او ارث مىبرد ، ولى بعد از تمام شدن عده نه ديگر نفقه اى هست ، و نه ارثى .
سپس فرمود : و اما طلاق عده كه خداى تعالى در باره اش فرمود : * ( « فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَأَحْصُوا الْعِدَّةَ » ) * ، چنين است كه اگر مردى از شما خواست همسرش را طلاق عده دهد ، بايد او را زير نظر بگيرد تا حيض شود ، و سپس از حيض در آيد ، آن گاه يك بار طلاقش دهد ، بدون اينكه بعد از پاك شدن با او جماع كرده باشد ، و دو نفر شاهد عادل هم گواه بر طلاق بگيرد ، و اگر خواست همان روز يا بعد از چند روز البته قبل از آنكه همسرش حيض ببيند ، به او رجوع كند ، و بر رجوع خود شاهد هم بگيرد ، و با او جماع كند ، و نزد خود نگه بدارد ، تا حيض ببيند ، و بعد
هامش
( 1 و 2 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 229 .