مىدهد كه منافقان ( سخن به مكر و خدعه و ) دروغ مىگويند ( 1 ) .
قسمهاى ( دروغ ) خود را سپر جان خويش ( و مايه فريب مردم ) قرار دادهاند تا بدينوسيله راه خدا را ( به روى خلق ) ببندند ( بدانيد اى اهل ايمان ) كه آنچه مىكنند بسيار بد مىكنند ( 2 ) .
براى آن ( نفاق و دروغ ) كه آنها ( بر زبان ) ايمان آوردند و سپس ( بدل ) كافر شدند خدا هم مهر ( قهر و ظلمت ) بر دلهايشان نهاد تا هيچ ( از حقايق ايمان ) درك نكنند ( 3 ) .
اى رسول تو چون ( از برون ) كالبد جسمانى آن منافقان را مشاهده كنى ( به آراستگى ظاهر ) تو را به شگفت آرند و اگر سخن گويند ( بس چرب زبانند ) به سخنهايشان گوش فرا خواهى داد ( ولى از درون ) گويى كه چوبى خشك بر ديوارند ( و هيچ ايمان و معرفت ندارند و چون در باطن نادرست و بد انديشند ) هر صدايى بشنوند بر زبان خويش پندارند . اى رسول ( بدانكه ) دشمنان ( دين و ايمان ) به حقيقت اينان هستند از ايشان بر حذر باش ، خدايشان بكشد چقدر ( به مكر و دروغ ) از حق باز مىگردند ( 4 ) .
و هر گاه به آنها گويند بياييد تا رسول خدا براى شما از حق آمرزش طلبد سر بپيچند و بنگرى كه با تكبر و نخوت روى مىگردانند ( 5 ) .
اى رسول تو از خدا براى آنان آمرزش بخواهى يا نخواهى به حالشان يكسان است ، خدا هرگز آنها را نمىبخشد كه همانا قوم نابكار فاسق را خدا هيچ وقت ( به راه سعادت ) هدايت نخواهد كرد ( 6 ) .
اينها همان مردم بد خواهند كه مىگويند بر اصحاب رسول انفاق مال مكنيد تا از گردش پراكنده شوند در صورتى كه خدا را گنجهاى زمين و آسمانها است لكن منافقان درك آن نمىكنند ( 7 ) .
آنها ( پنهانى ) مىگويند اگر به مدينه مراجعت كرديم البته بايد ( يهوديان ) اربابان عزت و ثروت مسلمانان ذليل را از شهر بيرون كنند و حال آنكه عزت مخصوص خدا و رسول و اهل ايمان است و ليكن منافقان از اين معنى آگاه نيستند ( 8 ) .
بيان آيات
اين سوره وضع منافقين را توصيف مىكند ، و آنان را به شدت عداوت با مسلمين متهم ساخته ، رسول خدا ( ص ) را دستور مىدهد ، تا از خطر آنان بر حذر باشد ، و مؤمنين را نصيحت مىكند به اينكه از كارهايى كه سرانجامش نفاق است بپرهيزند ، تا به هلاكت نفاق دچار نگردند ، و كارشان به آتش دوزخ منجر نشود . اين سوره در مدينه نازل شده است .
* ( « إِذا جاءَكَ الْمُنافِقُونَ قالُوا نَشْهَدُ إِنَّكَ لَرَسُولُ اللَّه وَاللَّه يَعْلَمُ إِنَّكَ لَرَسُولُه وَاللَّه