كه هر گاه مؤذن أذان روز جمعه را مىگفت ، در بازارها ندا در مىدادند : بيع حرام شد ، بيع حرام شد « 1 » .
و تفسير قمى در ذيل جمله * ( « فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ اللَّه » ) * گفته : « سعى » به معناى سرعت در راه رفتن است ، و در روايت ابى الجارود از امام باقر ( ع ) آمده كه فرمود : وقتى گفته مىشود « فاسعوا » معنايش اين است كه برويد و چون گفته مىشود « اسعوا » معنايش اين است كه براى فلان هدف عمل كنيد . و در آيه سوره جمعه معنايش اين است كه براى نماز جمعه شارب ( سبيل ) خود را كوتاه كنيد ، و موى زير بغل را زائل سازيد ، ناخن بگيريد ، غسل كنيد ، بهترين و نظيفترين جامه را بپوشيد ، و خود را معطر سازيد ، اينها سعى براى نماز جمعه است . و سعى براى روز قيامت هم اين است كه آدمى خود را براى آن روز مهيا كند ، هم چنان كه فرموده : « وَمَنْ أَرادَ الآخِرَةَ وَسَعى لَها سَعْيَها وَهُوَ مُؤْمِنٌ » « 2 » .
مؤلف : منظور امام ( ع ) اين است كه كلمه « سعى » در همه جا به معناى دويدن نيست .
و در مجمع البيان مىگويد : انس از رسول خدا ( ص ) روايت كرده كه در ذيل جمله * ( « فَإِذا قُضِيَتِ الصَّلاةُ فَانْتَشِرُوا فِي الأَرْضِ . . . » ) * فرمود : منظور متفرق شدن براى كسب و كار و طلب دنيا نيست ، بلكه منظور عيادت مريض و تشييع جنازه ، و زيارت برادر مؤمن است « 3 » .
مؤلف : اين روايت را سيوطى هم در الدر المنثور از ابن جرير ، از انس از رسول خدا ( ص ) ، و از ابن مردويه ، از ابن عباس از آن جناب نقل كرده « 4 » .
و در همان كتاب از امام صادق ( ع ) روايت آورده كه فرمود : نماز در روز جمعه ، و انتشار در روز شنبه است « 5 » .
مؤلف : در اين معنا روايات ديگرى نيز هست .
باز در آن كتاب است كه عمر بن يزيد « 6 » از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه
هامش
( 1 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 20 .
( 2 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 367 .
( 3 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 288 .
( 4 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 220 .
( 5 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 289 .
( 6 ) در الميزان چنين است ولى در مجمع البيان « عمرو بن زيد » مىباشد .