مورد بحث متضمن اشاره به همان مطلبى است كه آيات قبل بيان مىكرد ، و خلاصه اشاره مىكند به اينكه اين رسول مبعوث را خداى تعالى بر طبق همان صفاتى مبعوث كرد كه در تورات و به زبان انبياى بنى اسرائيل بشارتش را داده بود ، پس گويا فرموده : * ( « هُوَ الَّذِي بَعَثَ . . . » ) * ، آن خدايى است كه پيامبر مبشر در تورات را به همان نشانىها مبعوث كرد كه يكى از آن نشانىها امى بودن ، و يكى ديگر مبعوث شدن در قومى امى است ، و مثل يهوديانى كه آن بشارتها را ديده بودند ، و اين پيامبر را هم ديدند و يقين كردند كه اين همان است و باز ايمان نياوردند ، مثل حمار است « 1 » .
ولى خواننده عزيز توجه دارد كه اين قول اولا تحكم است و ثانيا در سياق آيه دليلى بر صحت آن نيست .
* ( « قُلْ يا أَيُّهَا الَّذِينَ هادُوا إِنْ زَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ أَوْلِياءُ لِلَّه مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ » ) * .
در اين آيه شريفه عليه يهود استدلال شده ، استدلالى كه دروغگويى يهود را در ادعايش كه مىگويد « ما اولياى خداييم و دوستان و پسران او هستيم » كاملا آشكار مىكند ، و خداى تعالى ادعاهاى آنان را در قرآن حكايت كرده ، مىفرمايد « وَقالَتِ الْيَهُودُ وَالنَّصارى نَحْنُ أَبْناءُ اللَّه وَأَحِبَّاؤُه » « 2 » و نيز مىفرمايد : « قُلْ إِنْ كانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الآخِرَةُ عِنْدَ اللَّه خالِصَةً مِنْ دُونِ النَّاسِ » « 3 » و نيز فرموده : « وَقالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كانَ هُوداً » « 4 » كه در آيه اولى خود را پسران و دوستان خدا ، و در دومى مالكين منحصر خانه آخرت ، و در سومى دارندگان حق ورود به بهشت معرفى كردهاند .
و حاصل معناى آيه اين است كه : يهوديان را مخاطب قرار بده ، و به ايشان بگو : اى كسانى كه كيش يهودىگرى را به خود بستهايد ، اگر معتقديد كه تنها شما اولياى خداييد ، و نه هيچ كس ديگر ، و اگر در اين اعتقادتان راست مىگوييد ، آرزوى مرگ كنيد ، و خريدار آن باشيد ، براى اينكه ولى خدا و دوست او بايد دوستدار لقاى او باشد ، شما كه يقين داريد دوست خداييد ، و بهشت تنها از آن شما است ، و هيچ چيزى ميان شما و بهشت و خدا حائل نمىشود
هامش
( 1 ) روح المعانى ، ج 28 ، ص 59 .
( 2 ) يهود و نصارى گفتند : ما فرزندان و دوستان خدا هستيم . سوره مائده ، آيه 18 .
( 3 ) و بگو اگر سراى ديگر در نزد خدا مخصوص شما است نه ساير مردم ( پس آرزوى مرگ كنيد ) .
سوره بقره ، آيه 94 .
( 4 ) آنها گفتند هيچ كس داخل بهشت نمىشود جز يهود و ( نصارى ) . سوره بقره ، آيه 111 .