مىكنند ، در حالى كه به صف ايستادهاند .
كلمه « بنيان » به معناى بناء ، و كلمه « مرصوص » به معناى ساختمانى است كه با رصاص « 1 » محكم كارى شده ، به طورى كه در مقابل عوامل انهدام ، مقاوم باشد .
اين آيه شريفه جنبه تعليل را دارد - البته با دلالت التزامى - و توبيخ قبلى را تعليل مىكند . به اين بيان كه وقتى خداى تعالى از مقاتلان آن كسانى را دوست مىدارد كه چون كوه ايستادگى كنند ، قهرا از مقاتلاتى كه وعده پايدارى مىدهند ، ولى پايدارى نمىكنند و پا به فرار مىگذارند ، خشمگين خواهد بود .
* ( « وَإِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِه يا قَوْمِ لِمَ تُؤْذُونَنِي وَقَدْ تَعْلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ اللَّه إِلَيْكُمْ . . . » ) *
اين آيه شريفه به طور اشاره مىفهماند كه بنى اسرائيل با لجاجت خود رسول خدا .
حضرت موسى را آزار داده بودند ، تا جايى كه خداى تعالى به كيفر اين رفتارشان دلهايشان را منحرف ساخت . و اين خود نهيى است براى مؤمنين از اين كه رسول خدا ( ص ) را اذيت كنند ، و كارشان بدانجا انجامد كه كار قوم موسى بدانجا كشيد ، و دلهايشان منحرف گشت ، هم چنان كه در آيه زير به طور صريح روى سخن به امت اسلام نموده ، مىفرمايد : « إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّه وَرَسُولَه لَعَنَهُمُ اللَّه فِي الدُّنْيا وَالآخِرَةِ وَأَعَدَّ لَهُمْ عَذاباً مُهِيناً » « 2 » .
و آيه مورد بحث بدان جهت كه نهيى الزامى در آن هست ، در معناى آيه « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ آذَوْا مُوسى فَبَرَّأَه اللَّه مِمَّا قالُوا وَكانَ عِنْدَ اللَّه وَجِيهاً يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّه وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيداً » « 3 » مىباشد .
اين دو آيه از سوره احزاب كه در مقام تبرئه موسى ( ع ) است ، دلالت دارد بر اينكه منظور از اذيت آن جناب به عملى كه خدا او را از آن عمل تبرئه نموده ، نافرمانى خود بنى اسرائيل نسبت به دستورات وى ، و بيرون شدن از اطاعت آن جناب نبوده ، چون اگر اين طور بود معنا نداشت خدا آن جناب را تبرئه كند ، پس يقينا بنى اسرائيل به آن جناب نسبت
هامش
( 1 ) رصاص سفيد قلع ، و رصاص سياه سرب است .
( 2 ) كسانى كه خدا و رسول را اذيت مىكنند ، خداوند در دنيا و آخرت لعنتشان كرده ، و عذابى خوار كننده برايشان تهيه نموده است . سوره احزاب ، آيه 57 .
( 3 ) اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! چون كسانى مباشيد كه موسى را آزردند و خدا آن جناب را از آن تهمت كه به وى زدند تبرئه نمود ، و او نزد خدا آبرومند بود . اى كسانى كه ايمان آوردهايد از خدا پروا كنيد ، و سخن سديد و سنجيده بگوييد . سوره احزاب ، آيه 69 و 70 .