مؤلف : از ظاهر اين حديث برمىآيد كه امام ( ع ) خواسته است كلمه « شىء » را به « زن » تفسير كند .
و در كافى به سند خود از ابان از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه فرمود :
بعد از آنكه رسول خدا ( ص ) مكه را فتح كرد با مردان بيعت فرمود . سپس زنان آمدند تا بيعت كنند ، خداى تعالى اين آيه را فرستاد * ( « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا جاءَكَ الْمُؤْمِناتُ يُبايِعْنَكَ . . . » ) * . هند گفت : خدا شرط كرده كه اولاد خود را به قتل نرسانيم و ما اين كار را كردهايم ، بچه هايى را بزرگ كرديم و بعد كشتيم . ام حكيم دختر حارث بن هشام همسر عكرمة بن ابى جهل هم عرضه داشت : يا رسول اللَّه ! اين معروفى كه خدا شرط كرده تو را در مورد آن معصيت نكنيم ، چيست ؟ فرمود : اين است كه لطمه به صورت نزنيد ، و چهره خود را نخراشيد ، و موى خود مكنيد ، و گريبان چاك نكنيد ، و جامه سياه نپوشيد ، و صدا به واويلا بلند نكنيد . زنان مكه پذيرفتند ، و با آن جناب بر طبق اين شرايط بيعت كردند .
هند پرسيد : چه جور بيعت كنيم ، رسول خدا ( ص ) فرمود : من با زنان مصافحه نمىكنم ، لذا دستور داد قدحى آب آوردند ، خودش دست در آب نهاد ، و بيرون آورد و فرمود حال دست خود را در اين آب كنيد « 1 » .
مؤلف : روايات در اين معانى بسيار زياد وارد شده ، هم از طرق شيعه و هم از طرق اهل سنت .
و در تفسير قمى به سند خود از عبد اللَّه بن سنان روايت آورده كه گفت : من از امام صادق ( ع ) از معناى جمله شريفه * ( « وَلا يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ » ) * سؤال كردم ، فرمود :
معروف همان امورى است كه خداى تعالى بر زنان واجب كرده ، مانند نماز و زكات و هر عمل خير ديگرى كه به ايشان دستور داده « 2 » .
مؤلف : اين روايت شاهد رواياتى است كه « معروف » را تفسير مىكرد به اينكه لطمه به صورت نزنيد ، و چه نكنيد و چه نكنيد ، و در بعضى از آنها آمده كه فرمود : و عشوه گرىهاى دوران جاهليت را ترك كنيد . و همه اينها از باب اشاره به بعضى از مصاديق آن است .
هامش
( 1 ) كافى ، ج 5 ، ص 527 ، ح 5 .
( 2 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 364 .