مهاجرت كرد ، دو برادرش به مدينه آمدند ، و از رسول خدا ( ص ) خواستند خواهرشان را به ايشان رد كند ، حضرت فرمود شرط ميان ما و شما در خصوص مردان بود ، و به همين دليل ام كلثوم را به ايشان نداد « 1 » .
مؤلف : اين معانى در روايت ديگر از طرق اهل سنت وارد شده ، و بسيارى از آن روايات را سيوطى در تفسير الدر المنثور خود آورده « 2 » و نيز داستان امتحان اين گونه زنان ، و بر نگرداندن آنان به كفار ، و دادن مهريه هايشان را به شوهرانشان در تفسير قمى آمده « 3 » .
در آن تفسير مىگويد : زهرى گفته : و اما زنانى كه از حوزه اسلام گريختند و به كفار پيوستند ، مجموعا شش نفر بودند : 1 - ام الحكم دختر ابى سفيان كه همسر عياض بن شداد فهرى بود 2 - فاطمه دختر ابى امية بن مغيرة ، خواهر ام سلمه كه همسر عمر بن خطاب بود ، و داستانش چنين بود كه وقتى عمر بن خطاب خواست مهاجرت كند فاطمه حاضر نمىشد ، و در آخر از دين اسلام برگشت و در مكه باقى ماند 3 - بروع دختر عقبه همسر شماس بن عثمان 4 - عبده دختر عبد العزى بن فضله بود كه همسر عمرو بن عبد ود بود 5 - هند دختر ابى جهل بن هشام ، همسر هشام بن عاص بن وائل 6 - كلثوم دختر جرول ، همسر عمر كه رسول خدا ( ص ) مهريه هاى اين زنان را از غنيمت به شوهرانشان داد ، و شوهرانشان ، آن مهريه را به همسران سابق خود رساندند « 4 » .
]
و در كافى به سند خود از زراره از امام باقر ( ع ) روايت كرده كه فرمود :
سزاوار نيست مسلمان با اهل كتاب ازدواج كند . عرضه داشتم فدايت شوم ! حرمت اين عمل در كجاى قرآن است . فرمود * ( « وَلا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوافِرِ » ) * « 5 » .
مؤلف : اين روايت بر اين اساس درست است كه « امساك بعصم » عموميت داشته باشد و در نكاح دائمى ، هم شامل حدوث آن باشد ، و هم شامل بقائش .
و نيز در همان كتاب است كه زراره از امام باقر ( ع ) معناى آيه « وَالْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ » را پرسيد ، فرمود : اين آيه به وسيله آيه « * ( وَلا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوافِرِ ) * » نسخ شده « 6 » .
هامش
( 1 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 273 و 274 .
( 2 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 205 - 211 .
( 3 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 63 - 64 .
( 4 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 275 .
( 5 و 6 ) كافى ، ج 5 ، ص 358 ، ح 7 و 8 .