و مسلما اگر بنى النضير از ديارشان بيرون شوند اين منافقين با آنان بيرون نخواهند رفت و اگر با ايشان بجنگند ياريشان نخواهند نمود و بر فرض هم كه ياريشان كنند در وسط كارزار فرار خواهند كرد و آن وقت خودشان هم يارى نخواهند شد ( 12 ) .
شما مسلمانان در نظر آنان ترسناكتريد از خدا و اين بدان جهت است كه ايشان مردمى نفهمند ( 13 ) .
اينها دسته جمعى با شما نمىجنگند مگر در داخل قريه هاى محكم و يا از پس ديوارها . شجاعتشان بين خودشان شديد است تو آنان را متحد مىبينى ولى دلهايشان پراكنده است و اين بدان جهت است كه مردمى بىتعقلاند ( 14 ) .
وضع آنان درست مثل كسانى است كه قبل از ايشان در همين سالهاى نزديك و بال كار خود را چشيدند و عذابى اليم هم در پى دارند ( 15 ) .
درست مثل شيطان كه به انسان گفت كافر شو و چون كافر شد گفت من از تو بيزارم من از خدا مىترسم كه رب العالمين است ( 16 ) .
در نتيجه عاقبت آن شيطان و آن انسان كافر اين شد كه هر دو براى ابد در آتشند و همين است كيفر ستمكاران ( 17 ) .
بيان آيات
اين آيات به حال منافقين و وعده هايى كه به مردم بنى النضير دادند كه اگر با مسلمين بجنگيد كمكتان مىكنيم ، و اگر بيرون برويد با شما مىآييم ، و نيز به خلف وعده شان اشاره مىكند .
* ( « ألَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نافَقُوا يَقُولُونَ لإِخْوانِهِمُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ . . . » ) *
كلمه « اخوان » جمع « اخوة » است ، و كلمه « اخوة » جمع « أخ - برادر » است . و كلمه « اخوة » - به ضم همزه و ضم خاء - به معناى مشترك بودن دو نفر در انتسابشان به يك پدر است . اين معناى اصلى اخوت است ، ولى بعدها در معنايش توسعه داده ، در افراد مشترك در يك عقيده ، و يا مشترك در صداقت و امثال آن نيز استعمال شده ، البته كلمه « اخوة » بيشتر در همان معناى اصلى به كار مىرود . و به طورى كه گفتهاند : بيشتر مورد استعمال « اخوان » اشتراك در اعتقاد و امثال آن است .
استفهامى كه در ابتداى آيه آمده استفهام تعجبى است . و منظور از جمله * ( « الَّذِينَ