چيزى كه در اينجا بايد گفت نكته اى است كه حرف « فاء » آن را مىرساند ، و مىفهماند اين جمله تفريع و نتيجه گيرى از بيان سابق است ، كه در باره قرآن و شرح حال طوايف سه گانه در قيامت داشتيم .
و معنايش اين است كه : وقتى قرآن داراى چنين صفاتى بود ، و در آنچه از حال مردم بعد از مرگشان خبر مىداد صادق بود ، پس پروردگارت را كه چنين كتابى بر تو نازل كرده تسبيح گوى ، و او را از هر عيبى منزه بدار ، در حالى كه از نام او استقامت بجويى ، و يا مظهر نام او باشى ، و از عقيده و ادعايى كه اين مكذبين و ضالين دارند اعراض نمايى .
بحث روايتى
در مجمع البيان در ذيل آيه * ( « أأَنْتُمْ تَزْرَعُونَه أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ » ) * مىگويد : از رسول خدا ( ص ) روايت شده كه فرمود : هيچ وقت نگوييد من زراعت كردم ، بلكه بگوييد من حرث كردم « 1 » .
مؤلف : اين روايت را الدر المنثور هم از عده اى از صاحبان كتب حديث از ابو هريره از آن جناب نقل كرده « 2 » .
و در تفسير قمى در ذيل آيه * ( « أأَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوه مِنَ الْمُزْنِ » ) * مىگويد : از معصوم روايت شده كه فرمود : « مزن » ابر است و در ذيل جمله * ( « نَحْنُ جَعَلْناها تَذْكِرَةً » ) * فرمود : يعنى آتش را وسيله يادآورى آتش روز قيامت كرديم ، * ( « وَمَتاعاً لِلْمُقْوِينَ » ) * فرمود يعنى وسيله زندگى محتاجان « 3 » .
و در مجمع البيان در ذيل آيه شريفه * ( « فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ » ) * مىگويد : در روايتى صحيح از رسول خدا ( ص ) آمده كه وقتى اين آيه نازل شد ، فرمود : همين آيه را ذكر ركوع خود كنيد ( و بگوييد سبحان ربى العظيم ) « 4 » .
مؤلف : اين روايت را كتاب فقيه « 5 » نيز به طور مرسل ، يعنى بدون ذكر سند آورده ، و
هامش
( 1 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 223 .
( 2 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 161 .
( 3 ) نور الثقلين ، ج 5 ، ص 224 به نقل از تفسير قمى .
( 4 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 224 .
( 5 ) فقيه ، ج 1 ، ص 207 ، ح 17 .