« * ( كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ ) * » - اگر كلمه « شان » را در اينجا نكره يعنى بدون الف و لام آورد ، براى اين بود كه تفرق و اختلاف را برساند در نتيجه معناى جمله چنين شود : خداى تعالى در هر روزى كارى دارد ، غير آن كارى كه در روز قبل داشت ، و غير آن كارى كه روز بعدش دارد ، پس هيچ يك از كارهاى او تكرارى نيست ، و هيچ شانى از شؤون او از هر جهت مانند شان ديگرش نيست ، هر چه مىكند بدون الگو و قالب و نمونه مىكند ، بلكه به ابداع و ايجاد مىكند ، و به همين جهت است كه خود را بديع ناميده ، فرموده : « بَدِيعُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ » « 1 » البته اين را هم بگوييم كه : منظور از كلمه « يوم » در جمله « كل يوم - هر روز » احاطه خداى تعالى در مقام فعل و تدبير اشياء است ، در نتيجه او در هر زمانى هست ولى در زمان نيست ، و در هر مكانى هست ليكن در مكان نمىگنجد ، و با هر چيزى هست ليكن نزديك به چيزى نيست .
بحث روايتى
در كافى مىگويد : محمد بن منكدر از جابر بن عبد اللَّه روايت كرده كه گفت : وقتى رسول خدا ( ص ) سوره الرحمن را براى مردم خواند ، مردم چيزى نگفتند ، حضرتش فرمود : پاسخ و عكس العمل جن در برابر اين سوره بهتر بود از عكس العمل شما ، براى اينكه وقتى جن اين آيه را شنيد : * ( « فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ » ) * گفتند : « لا و لا بشىء من الاء ربنا نكذب - نه ، به هيچ يك از آلاى پروردگارمان تكذيب نمىكنيم » « 2 » .
مؤلف : اين معنا در الدر المنثور هم از عده اى از اصحاب حديث و صاحبان جوامع اخبار روايت شده ، و صاحب الدر المنثور نقل آن را از پسر عمر از رسول خدا ( ص ) نقلى صحيح دانسته « 3 » .
و در عيون به سند خود از حضرت رضا ( ع ) روايت كرده كه فرمود : مردى شامى در ضمن سؤالاتى كه از على ( ع ) كرد پرسيد : نام پدر بزرگ طايفه جن
هامش
( 1 ) هستىبخش آسمانها و زمين او است . سوره بقره ، آيه 117 .
( 2 ) نور الثقلين ، ج 5 ، ص 187 به نقل از كافى .
( 3 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 140 .