مىآيد ، و در بسيارى از مواردش مؤثر هم واقع مىشود ، و آنچه را كه انتظارش دارند پيش مىآيد ، چه خير و چه شر ، چيزى كه هست فال بد زدن مؤثرتر از فال خير زدن است ( و اين تاثير مربوط به آن چيزى كه با آن فال مىزنند نيست ، مثلا صداى كلاغ و جغد نه اثر خير دارد و نه اثر شر بلكه ) ، اين تاثير مربوط است به نفس فال زننده ، حال ببينيم در شرع در باره اين مطلب چه آمده ؟
قبل از اين رسيدگى بايد بگوييم كه : اسلام بين فال خوب و فال بد فرق گذاشته ، دستور داده مردم همواره فال نيك بزنند ، و از تطير يعنى فال بد زدن نهى كرده ، و خود اين دستور شاهد بر همان است كه گفتيم اثرى كه در تفال و تطير مىبينيم مربوط به نفس صاحب آن است .
اما در باره تفال در رواياتش اين جمله از رسول خدا ( ص ) نقل شده كه فرموده : « تفالوا بالخير تجدوه - همواره فال نيك بزنيد تا آن را بيابيد » .
و نيز از آن بزرگوار نقل شده كه بسيار تفال مىزده ، هم چنان كه در داستان حديبيه ديديم كه وقتى سهيل بن عمرو از طرف مشركين مكه آمد رسول خدا ( ص ) فرمود : حالا ديگر امر بر شما سهل و آسان شد « 1 » .
و نيز در داستان نامه نوشتنش به خسرو پرويز آمده كه وى را دعوت به اسلام كرد ، و او نامه آن جناب را پاره كرد و در جواب نامه مشتى خاك براى آن حضرت فرستاد ، حضرت همين عمل را به فال نيك گرفت و فرمود : به زودى مسلمانان خاك او را مالك مىشوند « 2 » و اين گونه تفالها را در بسيارى از مواقفش داشته .
و اما تطير و فال بد زدن را در بسيارى از موارد ، قرآن كريم از امتهاى گذشته نقل كرده كه آن امتها به پيامبر خود گفتند ما تو را شوم مىدانيم ، و فال بد به تو مىزنيم و به همين جهت به تو ايمان نمىآوريم ، و آن پيامبر در پاسخشان گفته كه : تطير ، حق را ناحق و باطل را حق نمىكند و كارها همه به دست خداى سبحان است ، نه به دست فال ، كه خودش مالك خودش نيست تا چه رسد به اينكه مالك غير خودش باشد و اختيار خير و شر و سعادت و شقاوت ديگران را در دست داشته باشد ، از آن جمله فرموده : « قالُوا إِنَّا تَطَيَّرْنا بِكُمْ لَئِنْ لَمْ تَنْتَهُوا لَنَرْجُمَنَّكُمْ وَلَيَمَسَّنَّكُمْ مِنَّا عَذابٌ أَلِيمٌ قالُوا طائِرُكُمْ مَعَكُمْ » « 3 » يعنى آن چيزى كه شر را به سوى
هامش
( 1 ) بحار الانوار ، ج 20 ، ص 333 .
( 2 ) بحار الانوار ، ج 20 ، ص 381 ، ح 7 .
( 3 ) گفتند ما شما را به فال بد گرفتهايم ، اگر دست از دعوت خود بر نداريد سنگسارتان مىكنيم ، و به طور قطع از ما به شما عذابى دردناك خواهد رسيد . گفتند : اين شئامت با خود شما است . سوره يس ، آيه 18 و 19 .