و اما اينكه استدلال كردند به آيه « قُلْ سُبْحانَ رَبِّي هَلْ كُنْتُ إِلَّا بَشَراً رَسُولًا » بر اينكه هيچ معجزه اى به پيشنهاد مردم صورت نمىگيرد ، در پاسخ مىگوييم : مفاد آيه شريفه اين نيست كه خداى سبحان نبوت رسول خدا ( ص ) را به وسيله معجزه تاييد نمىكند ، چون مفاد آن اين است كه : بگو من از آنجا كه يك بشر هستم كه از ناحيه خدا فرستاده شدهام ، از ناحيه خود قدرتى بر آوردن معجزه ندارم .
چون اگر مفاد آن انكار معجزات از رسول خدا ( ص ) باشد انكار معجزه همه انبياء هم خواهد بود ، زيرا همه انبياى بشرى رسول بودند ، و حال آنكه قرآن كريم در ضمن نقل داستانهاى انبياء معجزاتى بسيار براى آنان اثبات كرده ، و از همه آن معجزات روشنتر خود اين آيه خودش را رد مىكند ، براى اينكه آيه شريفه يكى از آيات قرآن است كه خود معجزه است ، و به بانگ بلند اعلام مىكند اگر قبول نداريد يك آيه به مثل آن بياوريد ، پس چگونه ممكن است اين آيه معجزه را انكار كند با اينكه خودش معجزه است ؟
بلكه مفاد آيه اين است كه رسول خدا ( ص ) بشرى است فرستاده شده ، خودش از اين جهت كه بشر است قادر بر هيچ چيز نيست ، تا چه رسد به آوردن معجزه ، تنها امر به دست خداى سبحان است ، اگر بخواهد به دست او معجزه جارى مىكند ، و اگر نخواهد نمىكند هم چنان كه در جاى ديگر فرموده : « وَأَقْسَمُوا بِاللَّه جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لَئِنْ جاءَتْهُمْ آيَةٌ لَيُؤْمِنُنَّ بِها قُلْ إِنَّمَا الآياتُ عِنْدَ اللَّه وَما يُشْعِرُكُمْ أَنَّها إِذا جاءَتْ لا يُؤْمِنُونَ » « 1 » و نيز از قوم نوح حكايت كرده كه گفتند : « قالُوا يا نُوحُ قَدْ جادَلْتَنا فَأَكْثَرْتَ جِدالَنا فَأْتِنا بِما تَعِدُنا إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ قالَ إِنَّما يَأْتِيكُمْ بِه اللَّه إِنْ شاءَ » « 2 » و نيز فرموده : « وَما كانَ لِرَسُولٍ أَنْ يَأْتِيَ بِآيَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّه » « 3 » و آيات در اين معنا بسيار است .
يكى ديگر از اعتراضاتى كه به آيت شق القمر شده - به طورى كه نقل شده - « 4 » اين
هامش
( 1 ) تا آنجا كه توانستند سوگند خوردند كه اگر آيت و معجزه اى برايشان بيايد به آن ايمان مىآورند ، بگو آيات تنها نزد خدا است و شما چه مىدانيد كه چون معجزه اى بيايد ايمان نمىآورند . سوره انعام ، آيه 109 .
( 2 ) اى نوح ! تو با ما جدال كردى ، و خيلى سر به سر ما گذاشتى ، اگر راست مىگويى آن عذابى كه ما را از آن مىترسانى بياور ، نوح گفت : تنها خداست كه مىتواند آن را اگر خواست بياورد . سوره هود ، آيه 32 و 33 .
( 3 ) هيچ رسولى نمىتواند آيت و معجزه اى بياورد مگر به اذن خدا . سوره مؤمن ، آيه 78 .
( 4 ) روح المعانى ، ج 27 ، ص 76 .