ايشان مىپرسد كجايند شريكان من ، در پاسخ مىگويند ما اعلام مىداريم كه هيچ يك از ما به داشتن شريك براى تو گواهى نمىدهد ( 47 ) .
در آن روز خدايانى را كه در دنيا مىپرستيدند نمىيابند و يقين مىكنند كه ديگر راه فرارى ندارند ( 48 ) .
آرى ، انسان از طلب خير خسته نمىشود و همين كه دچار شر مىشود خيلى زود نوميد و مايوس مىگردد ( 49 ) .
اگر رحمتى از خود به او بچشانيم مخصوصا بعد از بلايى كه به او رسيده باشد حتما مىگويند اين از كاردانى خودم بود و من اصلا گمان نمىكنم قيامتى به پا شود و به فرض هم كه به پا شود در آن روز نيز محترم و داراى امتياز خواهيم بود ( اينك اعلام مىداريم كه ) به زودى كفار را به نتيجه آنچه مىكردند خبر خواهيم داد و به آنها از عذابى غليظ خواهيم چشانيد ( 50 ) .
و چون به انسان نعمتى ارزانى داريم روى مىگرداند و دورى مىكند و چون به شرى مبتلا مىشود دعاهايى طولانى دارد ( 51 ) .
بگو مرا خبر دهيد اگر فرضا اين قرآن از ناحيه خدا باشد و شما به آن كفر ورزيده باشيد در اين صورت گمراهتر از خود سراغ داريد كه در خلافى ريشه دار قرار گرفتهايد ؟ ( 52 ) .
به زودى آيات خود را هم در آفاق و خارج از وجود آنان و هم در داخل وجودشان نشان خواهيم داد تا روشن گردد كه خدا حق است آيا اين شهادت براى پروردگار تو بس نيست كه او ناظر و گواه بر هر چيزى است ( 53 ) .
ولى تو بدان كه منشا همه اين بهانه جوييها اين است كه در مساله معاد در شكند و بدان كه خدا به هر چيزى احاطه دارد ( 54 ) .
بيان آيات
در اين آيات بار ديگر به مساله قرآن و كفر مشركين بدان - با اينكه آياتش روشن و مقامش بلند است - برگشت شده و بىانصافىها و كوتاهىهايى كه در باره آن كردند و تهمتهايى كه به آورنده اش زدند ، و لجبازيهايى كه در برابر حق نموده ، و كفرى كه نسبت به آيات آن ورزيدند ، و آثار و توابعى كه اين رفتارهايشان داشت ، برشمرده و سوره را پايان مىدهد .
و آيه اولى يعنى آيه * ( « إِنَّ الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي آياتِنا . . . » ) * به منزله برزخ و رابطى است
تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 601
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٦٠١