خود اجازه مىدهيد كه از عبادت او به عبادت غير او منحرف شويد ( 62 ) .
آرى ، همه آنهايى كه آيات خدا را تكذيب مىكنند اين چنين دچار انحراف مىشوند ( 63 ) .
خدا همو است كه زمين را براى شما مستقر و آسمان را بنا قرار داد و شما را به بهترين شكلى صورتگرى نمود و از چيزهاى پاكيزه روزيتان نمود . همين اللَّه است كه پروردگار شما است كه چه پر بركت است اللَّه رب العالمين ( 64 ) .
او زنده زندگى بخش است معبودى بجز او نيست پس تنها همو را بخوانيد و دين را خالص براى او سازيد الحمد للَّه رب العالمين ( 65 ) .
بگو مرا از پرستش خدايانى كه شما مىپرستيد نهى كردهاند چون بعد از آمدن بينات از ناحيه پروردگارم ديگر جا براى اين شرك نيست و نيز مامور شدهام كه تنها براى رب العالمين تسليم باشم ( 66 ) .
خدا همو است كه شما را از خاك و سپس از نطفه و آن گاه از علقه بيافريد و آن گاه به صورت طفل شما را بيرون مىكند تا به حد بلوغ برسيد و بعد از آن پير و سالخورده گرديد ، ولى بعضى از شما قبل از رسيدن به پيرى مىميريد و نيز بيرون مىكند تا به اجل معين خود برسيد و شايد تعقل كنيد ( 67 ) .
او همان خدايى است كه زنده مىكند و مىميراند پس همين كه قضاى چيزى را راند تنها مىگويد « باش » و آن چيز موجود مىشود ( 68 ) .
بيان آيات
در اين آيات براى بار دوم به آيات توحيد كه در اول سوره بود و با آيه « هُوَ الَّذِي يُرِيكُمْ آياتِه » آغاز مىشد ، و يگانگى خداى تعالى در ربوبيت و الوهيت را اثبات مىكرد ، برگشت شده .
* ( « اللَّه الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فِيه وَالنَّهارَ مُبْصِراً . . . » ) *
يعنى آن خداى يگانه كسى است كه به خاطر شما شب را تاريك كرد تا در آن از خستگى روز كه در اثر كار و كوشش و تلاش روزى عارضتان شده ، آرامش يابيد و روز را هم به خاطر شما روشن قرار داد تا از فضل خدا و از پروردگارتان طلب كنيد ، و روزيتان را به دست آوريد . و اين دو از اركان تدبير زندگى انسانهاست .
و با معنايى كه ما براى آيه كرديم ، روشن گرديد كه اگر روز را « مبصر - بينا » ناميده ، از باب مجاز عقلى است ، و آن طور كه بعضى از مفسرين ادعا كردهاند ، هيچ دلالتى بر مبالغه ندارد .
* ( « إِنَّ اللَّه لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَشْكُرُونَ » ) * - در اين جمله به فضل خدا بر مشركين منت مىنهد و توبيخ مىكند به اينكه فضل خدا را شكر نمىگزارند ، چون اگر