چه كم متذكر مىشويد ( 58 ) .
قيامت بطور قطع آمدنى است و هيچ شكى در آن نيست و ليكن بيشتر مردم ايمان نمىآورند ( 59 ) .
پروردگارتان اين دعوت را كرد كه مرا بخوانيد تا استجابت كنم بدرستى كسانى كه از عبادت من استكبار مىورزند به زودى با كمال ذلت داخل جهنم خواهند شد ( 60 ) .
بيان آيات
بعد از آنكه داستان موسى ( ع ) و ارسال به حق او را به سوى فرعون و قومش بيان كرد ، و نيز مجادله به باطل آل فرعون در آيات خدا را ، و نيرنگ بازيهايشان را خاطرنشان ساخت ، و نيز بيان كرد كه چگونه خداى تعالى پيامبر خود را يارى كرد و كيد آنان را باطل ساخت ، و در آخر به مال كار آنان ، يعنى بىثمر شدن تلاشهايشان و عاقبت شرشان اشاره نمود ، اينك در اين آيات به عنوان فروع و نتيجه آن بيانات ، پيامبر گرامى خود را دستور مىدهد كه صبر پيشه خود كند ، و هشدار مىدهد كه وعده خدا به نصرت او حق ، و نيرنگها و جدال به باطل مردم و استكبارشان از قبول دعوت او به زودى باطل گشته ، تمامى تلاشهايشان جز عليه خودشان ، نتيجه نمىدهد . بنا بر اين ، كفار نمىتوانند خدا را عاجز سازند . و به زودى قيامت موعود به پا گشته ، با ذلت و خوارى بدرون جهنم در مىآيند .
* ( « فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّه حَقٌّ . . . » ) *
حرف « فا » كه بر سر اين جمله در آمده ، جمله را فرع و نتيجه بيان قبلى مىسازد ، كه دستور مىداد مردم از راه سير در زمين عبرت بگيرند ، و مىفرمود : « أوَ لَمْ يَسِيرُوا فِي الأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ كانُوا مِنْ قَبْلِهِمْ » و نيز براى تاييد آن دستور ، داستان موسى و مال امر مستكبرينى كه با باطل به جنگ حق مىآمدند ، و خدا حق و اهل حق را يارى كرد ، بيان مىفرمود .
و معناى آيه اين است كه : وقتى مطلب از اين قرار است ، پس تو بايد در مقابل آزار مشركين و مجادله آنان به باطل صبر كنى كه وعده خدا حق است ، و به زودى به آن وفا مىكند . و مراد از « وعده » همان وعده چند آيه قبل است كه مىفرمود : « إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَالَّذِينَ آمَنُوا » و در آن وعده نصرت مىداد .
و در جمله * ( « وَاسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ » ) * به آن جناب دستور استغفار مىدهد ، البته استغفار از عملى كه نسبت به ساحت قدس آن جناب گناه باشد ، هر چند كه گناه به معناى معروف