« إِذا قَضى أَمْراً فَإِنَّما يَقُولُ لَه كُنْ فَيَكُونُ » « 1 » و غير خداى تعالى هيچ كس و هيچ چيز سهم و نصيبى از اين قضا ندارد .
و يكى ديگر از موارد قضاى او تشريع دين است ، دينى كه آن را براى رساندن خلق به سوى خود راهى پسنديده دانسته و فرموده : « وَقَضى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاه » « 2 » .
* ( « إِنَّ اللَّه هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ » ) * - يعنى خدا داراى حقيقت علم به مسموعات و به مبصرات است و اين علمش ذاتى اوست و غير از او هيچ كس چنين نيست . و هر كس هر قدر از اين علم را دارا باشد ، خدا به او تمليك كرده و اجازه اش را به وى داده ، نه اينكه خودش ذاتا چنين باشد .
بحث روايتى
در تفسير قمى ، در ذيل جمله * ( « يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِه عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِه » ) * مىگويد : منظور « روح القدس » است كه مخصوص رسول خدا ( ص ) و ائمه اهل بيت ( صلوات اللَّه عليهم اجمعين ) است « 3 » .
و در معانى الاخبار به سند خود از حفص ابن غياث از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه فرمود : « يوم التلاق » روزى است كه اهل آسمان با اهل زمين تلاقى مىكنند « 4 » .
مؤلف : اين روايت را قمى « 5 » هم در تفسير خود آورده ، با اين تفاوت كه نه سند آن را ذكر كرده و نه نام امام ( ع ) را برده .
و در توحيد به سند خود از ابن فضال از حضرت رضا ( ع ) از پدران بزرگوارش از على ( ع ) روايت كرده كه در ضمن حديثى فرمود : خداى تعالى مىفرمايد :
* ( « لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ » ) * در پاسخش ارواح انبيا و رسولانش و حجتهايش مىگويند : « للَّه الواحد القهار » آن گاه خداى جل جلاله مىفرمايد : * ( « الْيَوْمَ تُجْزى كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ » ) * « 6 » .
هامش
( 1 ) چون مشيت او به خلقت چيزى قرار گيرد به محض اينكه گويد موجود باش همان دم موجود شود . سوره آل عمران ، آيه 48 .
( 2 ) پروردگارت حكم چنين رانده كه غير او را نپرستيد . سوره اسرى ، آيه 23 .
( 3 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 256 .
( 4 ) معانى الاخبار ، ص 156 .
( 5 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 256 .
( 6 ) توحيد صدوق ، ص 234 ، ح 1 .