نمىدانند ( 29 ) .
تو خواهى مرد و ايشان هم خواهند مرد ( 30 ) .
و سپس همه شما در روز قيامت نزد پروردگارتان مخاصمه خواهيد كرد ( 31 ) .
پس كيست ستمكارتر از كسى كه بر خدا دروغ ببندد و سخن راستى را كه آمده تكذيب كند ؟ آيا پنداشته كه در دوزخ جايى براى كفار نيست ( 32 ) .
و كسانى كه سخن راست دارند و سخن راست را تصديق هم مىكنند تنها ايشانند پرهيزكاران ( 33 ) .
كه نزد پروردگارشان هر چه بخواهند دارند و اين است جزاى نيكوكاران ( 34 ) .
تا خدا بدترين گناهانشان را بريزد و اجرشان را بر طبق بهترين عملشان بدهد ( 35 ) .
آيا خدا كافى براى امور بنده خود نيست ؟ و شما را از معبودهاى ديگر مىترساند و كسى كه خدا گمراهش كرده باشد ديگر راهنمايى برايش نخواهد بود ( 36 ) .
و كسى كه خدا هدايتش كرده باشد او هم ديگر گمراه كننده اى برايش نخواهد بود آيا خدا عزيز و منتقم نيست ؟ ( 37 ) .
بيان آيات
در اين آيات به همان احتجاجى كه در آغاز سوره بر ربوبيت خداى تعالى مىشد ، برگشت شده ، و نيز پيرامون هدايت راه يافتگان ، و ضلالت گمراهان و مقايسه بين اين دو گروه و سرانجام كار هر يك از آن دو ، سخن مىرود ، و نيز بيان مىشود كه هدايت قرآن به چه معنا است .
* ( « ألَمْ تَرَ أَنَّ اللَّه أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسَلَكَه يَنابِيعَ فِي الأَرْضِ . . . » ) *
در مجمع البيان مىگويد : كلمه « ينابيع » جمع « ينبوع » است ، و آن جايى است كه آب از آن مىجوشد ، مثلا مىگويند : « نبع الماء من موضع كذا - آب از فلان محل مىجوشد و فوران مىكند » و كلمه « زرع » عبارت است از آنچه از زمين مىرويد و مانند درخت ساقه ندارد . و كلمه « شجر » عبارت است از آنچه كه ساقه و شاخه دارد . و كلمه « نبات » هر دو قسم روييدنى را شامل مىشود . و كلمه « بهيج » از مصدر « هيج » است كه به معناى نهايت مرتبه خشك شدن نبات است ، و كلمه « حطام » به معناى كاه و خس متفرق است « 1 » .
هامش
( 1 ) مجمع البيان ، ج 8 ، ص 494 .