مؤلف : اين روايت از باب تطبيق مصداق بر مفهوم عام است .
و در كافى است كه بعضى از اصحاب ما بدون ذكر سند از هشام بن حكم روايت كردهاند كه گفت : امام ابو الحسن موسى بن جعفر ( ع ) به من فرمود : اى هشام خداى تبارك و تعالى اهل عقل و فهم را در كتاب خود بشارت داده و فرموده : * ( « فَبَشِّرْ عِبادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَه أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّه وَأُولئِكَ هُمْ أُولُوا الأَلْبابِ » ) * « 1 » .
و در الدر المنثور است كه : ابن جرير و ابن ابى حاتم از زيد بن اسلم روايت كردهاند كه در ذيل آيه * ( « وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوها » ) * گفته است : اين دو آيه در باره سه نفر كه در جاهليت مىگفتهاند « لا إله الا اللَّه » نازل شده ، و آن سه نفر عبارت بودند از زيد بن عمرو بن نفيل ، و ابو ذر غفارى ، و سلمان فارسى « 2 » .
مؤلف : اين روايت را صاحب مجمع البيان از عبد اللَّه بن زيد نقل كرده « 3 » و در الدر المنثور هم از ابن مردويه از ابن عمر آورده كه گفت : در باره سعيد بن زيد و ابو ذر و سلمان نازل شده . و نيز از جويبر از جابر بن عبد اللَّه روايت كرده كه گفت : در باره مردى از انصار نازل شده كه وقتى آيه « لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ . . . » نازل شد هفت غلام خود را آزاد كرد « 4 » . ولى ظاهرا تمامى اين روايات از باب تطبيق داستان بر آيه مىباشد .
هامش
( 1 ) اصول كافى ، ج 1 ، ص 13 ، ح 12 .
( 2 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 324 .
( 3 ) مجمع البيان ، ج 8 ، ص 493 كه بجاى « عبد اللَّه بن زيد » ، « عبد الرحمن بن زيد » مىباشد .
( 4 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 325 .