جمله * ( « إِنَّا أَخْلَصْناهُمْ » ) * براى تعليل جمله * ( « أُولِي الأَيْدِي وَالأَبْصارِ » ) * مناسبتر است تا براى جمله « عبادنا » و يا جمله « و اذكر » .
و معناى آيه اين است كه : اگر گفتيم اينان صاحبان ايدى و ابصارند ، براى اين است كه ما آنان را به خصلتى خالص و غير مشوب ، خالص كرديم ، خصلتى بس عظيم الشان ، و آن عبارت است از ياد خانه آخرت .
بعضى « 1 » از مفسرين گفتهاند : مراد از كلمه « دار » همين دار دنيا است ، و منظور آيه اين است كه : ما ايشان را خالص كرديم براى دار دنيا يعنى ما دام كه دنيا برقرار باشد ذكر خير آنان بر سر زبانها باشد ، هم چنان كه در جاى ديگر فرموده : « وَهَبْنا لَه إِسْحاقَ وَيَعْقُوبَ - تا آنجا كه مىفرمايد - وَجَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ عَلِيًّا » « 2 » ولى وجه سابق به نظر ما مناسبتر است .
* ( « وَإِنَّهُمْ عِنْدَنا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الأَخْيارِ » ) * در سابق گذشت كه « اصطفا » ملازم با اسلام و تسليم شدن به تمام معنا براى خداى سبحان است . و در اين آيه شريفه اشاره اى دارد به آيه « إِنَّ اللَّه اصْطَفى آدَمَ وَنُوحاً وَآلَ إِبْراهِيمَ وَآلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ » « 3 » .
كلمه « اخيار » - به طورى كه گفتهاند « 4 » - جمع « خير » است كه در معنا مقابل « شر » است ولى بعضى « 5 » گفتهاند كه : جمع « خير » - با تشديد ياء ، و يا با تخفيف - ، مانند « اموات » كه جمع « ميت » - با تشديد - ، و « ميت » - بدون تشديد - است .
* ( « وَاذْكُرْ إِسْماعِيلَ وَالْيَسَعَ وَذَا الْكِفْلِ وَكُلٌّ مِنَ الأَخْيارِ » ) * معناى اين آيه روشن است و حاجتى به توضيح ندارد .
گفتارى در سرگذشت ايوب ( ع )
1 - داستان ايوب از نظر قرآن : در قرآن كريم از داستان آن جناب به جز اين نيامده كه : خداى تعالى او را به ناراحتى جسمى و به داغ فرزندان مبتلا نمود ، و سپس ، هم عافيتش
هامش
( 1 ) مجمع البيان ، ج 8 ، ص 481 .
( 2 ) سوره مريم ، آيه 50 .
( 3 ) سوره آل عمران ، آيه 33 .
( 4 و 5 ) مجمع البيان ، ج 8 ، ص 481 .