بيان آيات
خداى سبحان بعد از آنكه تهمت كفار را مبنى بر اينكه دعوت به حق آن جناب را خود ساخته خواندند و آن را وسيله و بهانه رياست ناميدند و نيز گفتار آنان را كه او هيچ مزيتى بر ما ندارد تا به خاطر آن اختصاص به رسالت و انذار بيابد ، و نيز استهزاى آنان به روز حساب و عذاب خدا را كه بدان تهديد شدند نقل فرمود ، اينك در اين آيات رسول گرامى خود را امر به صبر مىكند و سفارش مىفرمايد ياوه گويىهاى كفار او را متزلزل نكند ، و عزم او را سست نسازد . و نيز سرگذشت جمعى از بندگان اواب خدا را به ياد آورد كه همواره در هنگام هجوم حوادث ناملايم ، به خدا مراجعه مىكردند .
و از اين عده نام نه نفر از انبياى گرامى خود را ذكر كرده كه عبارتند از : 1 - داوود 2 - سليمان 3 - ايوب 4 - ابراهيم 5 - اسحاق 6 - يعقوب 7 - اسماعيل 8 - اليسع 9 - ذو الكفل ( ع ) كه ابتدا نام داوود را آورده و به قسمتى از داستانهاى او اشاره مىفرمايد .
* ( « اصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ وَاذْكُرْ عَبْدَنا داوُدَ ذَا الأَيْدِ إِنَّه أَوَّابٌ » ) * كلمه « أيد » به معناى نيرو است و حضرت داوود ( ع ) در تسبيح خداى تعالى مردى نيرومند بود و خدا را تسبيح مىكرد و كوه ها و مرغان هم با او همصدا مىشدند ، و نيز مردى نيرومند در سلطنت و نيرومند در علم ، و نيرومند در جنگ بود ، و همان كسى است كه جالوت را به قتل رسانيد - كه داستانش در سوره بقره گذشت .
و كلمه « اواب » اسم مبالغه است از ماده « أوب » كه به معناى رجوع است ، و منظور كثرت رجوع او به سوى پروردگارش است .
* ( « إِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبالَ مَعَه يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَالإِشْراقِ » ) * ظاهرا كلمه « معه » متعلق است به جمله « يسبحن » و جمله « معه يسبحن » بيان معناى تسخير است . و اگر كلمه « معه » كه ظرف است ، مقدم بر « يسبحن » آمده ، به خاطر عنايتى است كه در فهماندن تبعيت كردن جبال و طير از تسبيح داوود ، داشته ( اين در صورتى است كه ظرف « معه » را متعلق به جمله « يسبحن » بدانيم ) و ليكن آيه شريفه « وَسَخَّرْنا مَعَ داوُدَ الْجِبالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَ » « 1 » مؤيد اين احتمال است كه ظرف مزبور متعلق به جمله
هامش
( 1 ) سوره انبياء ، آيه 79 .