همانطور كه انسانها در زمين براى نماز صف مىبندند » .
بعضى « 1 » ديگر گفتهاند : « منظور ملائكه است كه وقتى مىخواهند به زمين نازل شوند بال خود را چون بال عقاب باز نگه مىدارند و بر هم نمىزنند و منتظر فرا رسيدن امر خداى تعالى هستند » .
بعضى « 2 » ديگر گفتهاند : « منظور جماعتى از مؤمنين است كه در نماز و جهاد به صف مىايستند » .
و اما در باره « زاجرات » بعضى « 3 » گفتهاند : « مراد از آن ملائكه است كه بندگان را از معاصى زجر و نهى مىكنند ، و خداى سبحان آن را به صورت الهام و خطور قلبى به قلب ايشان راه مىدهد ، همانطور كه وسوسه هاى شيطان وارد قلب مىشود » .
بعضى « 4 » ديگر گفتهاند : « مراد فرشتگان موكل بر ابرهايند كه آنها را زجر مىدهند و به هر جا كه خدا بخواهد مىرانند » .
بعضى « 5 » هم گفتهاند : « مراد آياتى است از قرآن كه در آنها از كارهاى زشت زجر و نهى شده » .
بعضى « 6 » هم گفتهاند : « مراد مؤمنين هستند كه صداى خود را در هنگام تلاوت قرآن بلند مىكنند و به اين وسيله مردم را از منهيات زجر و نهى مىكنند » .
و اما در باره « تاليات » .
بعضى « 7 » گفتهاند : « مراد از آن ، ملائكه اى هستند كه وحى را بر پيامبران مىخواندند » .
و بعضى « 8 » هم گفتهاند : « مراد از آن فرشتگانند كه كتابى را مىخوانند كه خداى تعالى حوادث عالم را در آن نوشته » .
و بعضى « 9 » ديگر گفتهاند : « جماعت قاريان قرآنند كه آن را در نماز مىخوانند » .
و ما احتمال مىدهيم - و خدا داناتر است - كه مراد از هر سه طايفه ( صافات و زاجرات و تاليات ) سه طايفه از ملائكه باشند كه مامور نازل كردن وحى بودند و راه اين كار را از مداخله شيطانها ايمن مىكردند و آن را به پيغمبران و يا خصوص پيامبر اسلام محمد ( ص )
هامش
( 1 و 2 و 3 و 4 و 5 ) مجمع البيان ، ج 8 ، ص 437 و 438 .
( 6 و 7 و 8 و 9 ) مجمع البيان ، ج 8 ، ص 438 .