دلهايشان زايل شود ، آن وقت مىپرسند : پروردگار شما چه گفت ؟ مىگويند : حق گفت ، و او بلند مرتبه و والاست ( 23 ) .
بگو : چه كسى شما را از آسمانها و زمين روزى مىدهد ؟ و خودت پاسخ بده : خدا ، و بگو : من و يا شما بر طريق هدايت و يا در ضلالتى آشكاريم ( 24 ) .
بگو : اگر ما مجرم باشيم شما مسئول جرم ما نيستيد ، و اگر شما مجرم باشيد ، ما از آنچه شما مىكنيد بازخواست نمىشويم ( 25 ) .
بگو : پروردگار ما بين ما و شما جمع نموده ، سپس به حق در بين ما داورى مىكند ، و او جدا كننده حق و باطل به دانايى است ( 26 ) .
بگو به من نشان دهيد آن خدايان موهومى كه به خدا ملحق كرده و شركاى او پنداشتيد ، ابدا ، نمىتوانيد نشان دهيد ، بلكه خدا عزيز و حكيم است ( 27 ) .
ما تو را نفرستاديم مگر براى اينكه از خطا و گناه بازشان دارى ، و نيز نويدبخش و بيمرسان باشى ، و ليكن بيشتر مردم نمىدانند ( 28 ) .
و مىگويند : اين وعده چه وقت است اگر راست مىگوييد ؟ ( 29 ) .
بگو ميعاد شما روزى معين است ، كه نه ساعتى آن را مىتوانيد تاخير بيندازيد ، و نه جلو ( 30 ) .
بيان آيات
اين آيات بيانگر مساله توحيد است ، و پيرامون آن احتجاج مىكند .
* ( « قُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّه لا يَمْلِكُونَ مِثْقالَ ذَرَّةٍ . . . » ) *
رسول گرامى خود ( ص ) را امر مىكند : باز بر ابطال الوهيت آلهه آنان احتجاج و استدلال كند . به اينكه اينها قدرت ندارند دعاى كسى را مستجاب كنند ، و بنا بر اين معناى جمله * ( « قُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّه » ) * اين است كه به ايشان بگو : آن خدايانى را كه پنداشتهايد به جاى خدا معبود شمايند ، بخوانيد . و بنا بر اين ، دو مفعول كلمه « زعمتم » حذف شده ، چون سياق بر آن دو دلالت داشته ، ( و تقدير آن پنداشتيد آنها را كه معبود مىباشند ) و منظور از خواندن آنها حاجت خواستن از آنها است .
و جمله * ( « لا يَمْلِكُونَ مِثْقالَ ذَرَّةٍ فِي السَّماواتِ وَلا فِي الأَرْضِ » ) * در جاى جواب قرار گرفته ، گويا شخصى پرسيده : اگر مشركين خدايان خود را بخوانند ، چه مىشود ؟ فرموده : هيچ حاجتى از ايشان را استجابت نمىكنند ، چون مالك حتى سنگينى و وزن يك ذره در همه