بيان كرده است .
بحث روايتى
در الدر المنثور است كه ابن جرير از ابن عباس روايت كرده كه گفت : رسول خدا ( ص ) زينب دختر جحش را براى زيد بن حارثه خواستگارى كرد ، و او قبول نمىكرد ، و مىگفت : حسب و نسب من آبرومندتر ، و بهتر از حسب و نسب اوست ، و اين حرف را بر حسب طبيعت تندى كه داشت با خشونت گفت : لذا آيه شريفه نازل شد كه * ( « وَما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَلا مُؤْمِنَةٍ . . . » ) * « 1 » .
مؤلف : در اين معنا رواياتى ديگر نيز هست .
و در همان كتاب است كه ابن ابى حاتم از ابن زيد روايت كرده كه گفت : اين آيه در شان ام كلثوم ، دختر عقبة بن ابى معيط نازل شده ، وى اولين زنى بوده كه در راه خدا مهاجرت كرد ، و خود را به رسول خدا ( ص ) بخشيد ، و رسول خدا ( ص ) او را به زيد بن حارثه تزويج كرد ، و او و برادرش خشمناك شده ، و ام كلثوم گفت ما خود رسول خدا ( ص ) را مىخواستيم ، او ما را به غلامش تزويج كرد ، و آيه شريفه در پاسخ او نازل شد « 2 » .
مؤلف : اين دو روايت به تطبيق شبيه تر است تا به سبب نزول .
و در عيون در باب مجلس حضرت رضا ( ع ) با مامون ، و علماى اديان آمده كه امام در پاسخ سؤالات على بن جهم ، از آياتى كه در به دو نظر مخالف عصمت انبياء است فرمود : اما محمد ( ص ) ، و كلام خداى عز و جل در باره او كه مىفرمايد * ( « وَتُخْفِي فِي نَفْسِكَ مَا اللَّه مُبْدِيه وَتَخْشَى النَّاسَ وَاللَّه أَحَقُّ أَنْ تَخْشاه » ) * با عصمت آن جناب منافات ندارد ، براى اينكه از اين آيه معلوم مىشود كه خداوند اسماى همسرانى كه آن جناب با ايشان ازدواج مىكند قبلا برايش نام برده ، هم همسران در دنيايش را ، و هم همسران در آخرتش را ، و نيز فرموده كه اينها مادران مؤمنين هستند و يكى از همسرانى كه برايش نام برده بود ، زنى بوده بنام زينب دختر جحش ، و او در آن روزها همسر زيد بن حارثه بود ، و آن جناب اين معنا را
هامش
( 1 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 200 .
( 2 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 201 .