تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 467

مساهمون:

ص٤٦٧
مىشود . كلمه « رجس » - به كسره را ، و سكون جيم - صفتى است از ماده رجاست ، يعنى پليدى ، و قذارت ، و پليدى و قذارت هياتى است در نفس آدمى ، كه آدمى را وادار به اجتناب و نفرت مىنمايد ، و نيز هياتى است در ظاهر موجود پليد ، كه باز آدمى از آن نفرت مىنمايد اولى مانند پليدى رذائل ، دومى مانند پليدى خوك ، هم چنان كه قرآن كريم اين لفظ را در هر دو معنا اطلاق كرده ، در باره پليدى ظاهرى فرموده : « أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍ فَإِنَّه رِجْسٌ » « 1 » و هم در پليديهاى معنوى ، مانند شرك و كفر و اعمال ناشايست به كار برده و فرموده : « وَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَى رِجْسِهِمْ وَماتُوا وَهُمْ كافِرُونَ » « 2 » ، و نيز فرموده : « وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّه يَجْعَلْ صَدْرَه ضَيِّقاً حَرَجاً كَأَنَّما يَصَّعَّدُ فِي السَّماءِ كَذلِكَ يَجْعَلُ اللَّه الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ » « 3 » . و اين كلمه به هر معنا كه باشد نسبت به انسان عبارت است از ادراكى نفسانى ، و اثرى شعورى ، كه از علاقه و بستگى قلب به اعتقادى باطل ، يا عملى زشت حاصل مىشود ، وقتى مىگوييم ( انسان پليد ، يعنى انسانى كه به خاطر دل بستگى به عقايد باطل ، يا عمل باطل دلش دچار پليدى شده است ) .
و با در نظر گرفتن اينكه كلمه رجس در آيه شريفه الف و لام دارد ، كه جنس را مىرساند ، معنايش اين مىشود كه خدا مىخواهد تمامى انواع پليديها ، و هياتهاى خبيثه ، و رذيله ، را از نفس شما ببرد ، هياتهايى كه اعتقاد حق ، و عمل حق را از انسان مىگيرد ، و چنين ازاله اى با عصمت الهى منطبق مىشود ، و آن عبارت است از صورت علميه اى در نفس كه انسان را از هر باطلى ، چه عقايد و چه اعمال حفظ مىكند ، پس آيه شريفه يكى از ادله عصمت اهل بيت است . براى اينكه قبلا گفتيم اگر مراد از آيه ، چنين معنايى نباشد ، بلكه مراد از آن تقوى و يا تشديد در تكاليف باشد ، ديگر اختصاصى به اهل بيت نخواهد داشت ، خدا از همه بندگانش
هامش
( 1 ) يا گوشت خوك كه پليد است . سوره انعام ، آيه 145 . ( 2 ) و آنهايى كه در دل بيمارند ، قرآن پليدى ديگرى بر پليديهايشان مىافزايد ، و مىميرند در حالى كه كافرند . سوره توبه ، آيه 125 . ( 3 ) و كسى كه خدا بخواهد گمراهش كند ، دلش را تنگ و ناپذيرا مىكند ، به طورى كه پذيرفتن حق برايش چون رفتن به آسمان غير ممكن باشد ، خدا اين چنين پليدى را بر كسانى كه ايمان نمىآورند مسلط مىسازد . سوره انعام ، آيه 125 .
تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 467 | السيد محمدحسين الطباطبائي / همدانى / سيد محمد باقر موسوى همدانى