اطاعت كافران و منافقين مكن ، كه خدا دانا و فرزانه است ( 1 ) .
و آنچه از ناحيه پروردگارت به تو وحى مىشود پيروى كن ، كه خدا به آنچه كه مىكنيد همواره با خبر است ( 2 ) .
و بر خدا توكل كن ، كه خدا براى توكل و اعتماد كافى است ( 3 ) .
خدا براى يك نفر دو قلب در جوفش ننهاده ، و خدا همسرانى را كه ظهار مىكنيد ( و مىگوييد پشت تو پشت مادرم باد ) مادر شما نكرده ، و خدا پسر خوانده هايتان را پسرانتان نكرده ، اين سخنانى است كه شما از پيش خود مىتراشيد ، ولى خدا حق مىگويد ، و به سوى راه ، هدايت مىكند ( 4 ) .
پسر خوانده ها را به نام پدرانشان صدا بزنيد ، كه اين نزد خدا به عدالت نزديكتر است ، و به فرضى كه پدر آنان را نمىشناسيد ، برادر دينى خطابشان كنيد ، و يا به عنوان دوست صدايشان بزنيد ، و خدا در آنچه كه تا كنون اشتباه كردهايد شما را مؤاخذه نمىكند ، و ليكن آنچه را عمدا مرتكب مىشويد مؤاخذه مىكند ، و خدا همواره آمرزنده و رحيم است ( 5 ) .
پيغمبر اسلام از خود مؤمنين نسبت به آنان اختياردارتر است ، و همسران وى مادران ايشانند ، و ارحام بعضى مقدم بر بعضى ديگرند ، تا كسى از ارحامش وارثى دارد ، ارث او به مؤمنين و مهاجرين نمىرسد ، مگر آنكه بخواهيد با وصيت مقدارى از ارث خود براى آنان ، احسانى به آنان كرده باشيد ، اين حكم در لوح محفوظ هم نوشته شده است ( 6 ) .
و چون از پيامبران پيمانشان را بستانديم ، و نيز از تو پيمانت را گرفتيم ، و از نوح و ابراهيم و موسى و عيسى بن مريم ، و از همه شان ميثاق غليظى بستانديم ( 7 ) .
تا از راستگويان بخواهم كه راستى باطنى خود را اظهار كنند ، و خدا براى كافران عذابى دردناك آماده كرده است ( 8 ) .
بيان آيات
اين سوره مشتمل است بر معارف ، احكام ، قصص ، عبرتها ، و مواعظى چند ، و از آن جمله مشتمل است بر داستان جنگ خندق ، و اشاره اى هم به داستان يهوديان بنى قريظه دارد ، و سياق آيات آن شهادت مىدهد به اينكه از سوره هايى است كه در مدينه نازل شده .
* ( « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ اتَّقِ اللَّه وَلا تُطِعِ الْكافِرِينَ وَالْمُنافِقِينَ إِنَّ اللَّه كانَ عَلِيماً حَكِيماً » ) * در اين آيه رسول خدا ( ص ) مامور شده به تقواى از خدا ، و در آن