مؤلف : اين حديث از همين آيه شريفه گرفته شده ، كه ما در ذيل آن گفتيم كنايه است از مؤمن .
و در تفسير قمى در ذيل جمله * ( « إِلَّا كُلُّ خَتَّارٍ كَفُورٍ » ) * معصوم فرموده : « ختار » به معناى خداع و نيرنگباز است ، و در ذيل جمله * ( « إِنَّ وَعْدَ اللَّه حَقٌّ » ) * فرموده : منظور از اين وعده ، وعده قيامت است « 1 » .
و در كتاب ارشاد مفيد نقل كرده كه امير المؤمنين ( ع ) شنيد كه مردى از دنيا بدگويى مىكند ، بدون اينكه بفهمد چه مىگويد ، و چه بايد در باره آن بگويد پس در پاسخش مطالبى فرمود ، كه از آن جمله اين است كه : دنيا جاى راستى است ، براى كسى كه با دنيا صادق باشد ، و جاى عافيت است براى كسى كه از دنيا چيز بفهمد ، و جاى بىنياز كردن خويش است ، براى كسى كه از آن توشه برگيرد ، و نيز دنيا ، مسجد انبياى خدا ، و محل نزول وحى اوست ، و مصلاى ملائكه ، و تجارتخانه اولياى خدا است ، در دنيا رحمت به چنگ آوريد ، و در آن بهشت را كسب كنيد ، پس اين كى است كه دنيا را مذمت مىكند ؟ با اينكه خود دنيا ناپايدارى و جدا شدنش از اهل دنيا را اعلام مىكند ، و به بانگ بلند از فراق و جدايى خبر مىدهد ، و خودش خبر از مرگ خود مىدهد ، با نمونه اى كه از سرور دارد بشر را به سرور آخرت تشويق مىكند ، و با نمونه اى كه از بلاء دارد مردم را از بلاى آخرت بر حذر مىدارد ، و اين ترغيب و تحذيرش را به بهترين بيان صورت مىدهد .
پس هان اى كسى كه دنيا را مذمت مىكنى ، و در عين حال كه آن را فريبگر مىخوانى ، فريب خورده اين بيان خويشى ، او كى تو را فريب داده ؟ آيا با بستر مرگ پدرانت ؟
و قبور ايشان كه ايشان را كهنه و پوسيده كرد تو را گول زده ؟ و يا با افتادن مادرانت در گودال گورها ؟ تو مگر يادت نيست كه چقدر با دست خود و به مباشرت خود آنان را پرستارى و عيادت كردى ، به اميد اينكه شايد بهبودى يابند ، و چقدر و با چه علاقه اى شرح بيماريشان را براى پزشكان بيان مىكردى ، و از آنان التماس دواء مىنمودى ، نه آن علاقه و حرصت سودى به حال آنان بخشيد ، و نه ميانجىگريت فائده اى به حالشان داشت ، اين وضع كه خودت ديدى و دنيا نشان تو داد ، بستر مرگ تو را به تو نشان داد ، كه در آن روز نيز نه گريه ات به جايى مىرسد ، و نه دوستانت سودى به حالت دارند « 2 » .
هامش
( 1 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 167 .
( 2 ) ارشاد مفيد ، ص 157 ، چاپ بيروت .