هنگام بى نيازى هم غرور و خيلاء تو را نگيرد « 1 » ليكن اين معنا با ذيل آيه نمىسازد ، چون در ذيل آيه مىفرمايد خدا متكبران را دوست نمىدارد .
* ( « وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَ إِنَّ أَنْكَرَ الأَصْواتِ لَصَوْتُ الْحَمِيرِ » ) * كلمه « قصد » در هر چيز به معناى حد اعتدال در آن است « 2 » ، و كلمه « غض » به طورى كه راغب گفته به معناى نقصان در نگاه كردن و صدا كردن است ، و بنا به گفته وى غض صوت به معناى آهسته و كوتاه صدا كردن است ، و معناى آيه اين است كه در راه رفتنت ميانه روى را پيش گير ، و در صدايت كوتاه و ناقص آن را پيشه ساز ، كه ناخوشترين صوتها صوت خران است ، كه در نهايت بلندى است « 3 » .
بحث روايتى
در كافى به سند خود از عبد اللَّه بن سنان روايت كرده كه گفت از امام صادق ( ع ) شنيدم مىفرمود : يكى از گناهان كبيره عقوق والدين ، و يكى ديگر نوميدى از رحمت خدا ، و يكى ايمنى از مكر اوست ، و روايت شده كه از هر گناهى بزرگتر شرك به خدا است « 4 » .
و در كتاب فقيه در حقوقى كه از امام زين العابدين ( ع ) روايت كرده فرموده :
بزرگترين حق خدا بر تو اين است كه او را بپرستى ، و چيزى شريكش نسازى كه اگر اين كار را به اخلاص كردى خداوند حقى براى تو بر خود واجب مىكند ، و آن اين است كه امور دنيا و آخرتت را كفايت مىكند .
و نيز فرمود : و اما حق مادرت اين است كه بدانى او تو را طورى حمل كرد كه احدى ، احدى را آن طور حمل نمىكند ، آرى او تو را در داخل شكم خود حمل كرد ، و از ميوه قلبش چيزى به تو داد ، كه احدى به احدى نمىدهد ، و او با تمامى اعضاى بدنش تو را محافظت نمود ، و باك نداشت از اينكه گرسنه و تشنه بماند ، بلكه پروايش همه از گرسنگى و تشنگى تو بود ، او باك نداشت از اينكه برهنه بماند ، همه پروايش از برهنگى تو بود ، او هيچ پروايى
هامش
( 1 ) روح المعانى ، ج 21 ، ص 90 .
( 2 ) مفردات راغب ، ماده « قصد » .
( 3 ) مفردات راغب ، ماده « غض » .
( 4 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 278 ، ح 4 .