تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 256

مساهمون:

ص٢٥٦
دستورات شرعى گاهى نافرمانى مىشود ، و درباره اش نمىتوان گفت : « * ( كُلٌّ لَه قانِتُونَ ) * - همه و همه براى او مطيع و خاضعند » . زيرا منظور از كل حتما جن و انس و ملك است ، و همه مطيع اسباب تكوينى هستند ، اما ملائكه كه جز خضوع اطاعت ندارند ، و اما جن و انس آنها هم منقاد و مطيع علل و اسباب تكوينى هستند ، هر چند كه دائما نقشه مىريزند كه اثر علتى از علل و سببى از اسباب تكوينى را لغو كنند ، ولى براى رسيدن به اين منظور باز متوسل به علت و سببى ديگر مىشوند . از اين هم كه بگذريم خود علم و اراده و اختيارشان از اسباب تكوينى است ، پس در هر حال مطيع تكوين هستند ، پس در باب تكوين تنها مؤثر خداست و آنچه او بخواهد مىشود ، يعنى آنچه كه علل خارجيش تمام باشد ، و اما از آنچه جن و انس بخواهد تنها آن موجود مىشود كه خدا اذن داده باشد ، و خواسته باشد ، پس مالك همه آنان و آنچه را كه مالكند خدا است .