و روزى كه قيامت به پا شود آن روز فرقه ها از يكديگر جدا مىشوند ( 14 ) .
اما آنان كه ايمان آوردند و عمل صالح كردند در باغى و بهشتى شاد و خرمند ( 15 ) .
و اما آنهايى كه كفر ورزيده و آيات ما و روز ديدار آخرت را تكذيب كردند ايشان در عذاب احضار خواهند شد ( 16 ) .
پس منزه است خدا ، هم در آخر روز و هم در حينى كه صبح مىكنيد ( 17 ) .
و تنها او سزاوار ستايش در آسمانها و زمين است ، هم در آخر شب و هم در حينى كه ظهر مىكنيد ( 18 ) .
زنده را از مرده بيرون مىكند و مرده را از زنده درمىآورد و زمين را بعد از مردنش زنده مىكند و به همين نحو شما بيرون مىشويد ( 19 ) .
بيان آيات
اين سوره با وعده اى از خدا آغاز شده ، و آن اين است كه : به زودى امپراطورى روم كه در ايام نزول اين سوره از امپراطورى ايران شكست خورد ، بعد از چند سال بر آن امپراطورى غلبه خواهد كرد ، و بعد از ذكر اين وعده ، منتقل مىشود به وعده گاه اكبر كه قيامت و يوم الوعدش گويند ، روزى كه تمامى افراد و اقوام در آن روز به سوى خدا بازمىگردند ، آن گاه به استدلال بر مساله معاد پرداخته ، سپس كلام را به آيات ربوبيت معطوف مىدارد و صفات خاصه خدا را برمىشمارد ، و در آخر ، سوره را با وعده نصرت به رسول گرامىاش ختم مىكند ، و در فرا رسيدن اين وعده تاكيد بليغ نموده و مىفرمايد : « فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّه حَقٌّ وَلا يَسْتَخِفَّنَّكَ الَّذِينَ لا يُوقِنُونَ - صبر كن كه وعده خدا حق است ، و كسانى كه يقين ندارند تو را در كارت سست نسازند » ، و در چند آيه قبل نيز فرموده بود : « كانَ حَقًّا عَلَيْنا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ - يارى ما براى مؤمنين حقى است بر ما » .
پس معلوم شد كه غرض سوره وعده دادن قطعى خدا به يارى دين است ، و اگر قبل از بيان اين غرض ، مساله وعده غلبه روم را در چند سال بعد ذكر كرد ، براى اين است كه مؤمنين وقتى ديدند كه وعده غلبه روم عملى شد ، يقين كنند كه وعده ديگر خدا نيز عملى خواهد شد ، و نيز يقين كنند كه وعده آمدن قيامت هم ، مانند ساير وعده هايش عملى مىشود ، آرى عقل هر عاقلى حكم مىكند كه وقتى خداى تعالى دو تا از وعده هايش را عملى كرد ساير وعده هايش نيز عملى مىشود ، و بايد از خطرهايى كه وعده آن را مىدهد بر حذر بود .