* ( « وَلَمَّا جاءَتْ رُسُلُنا إِبْراهِيمَ بِالْبُشْرى قالُوا إِنَّا مُهْلِكُوا أَهْلِ هذِه الْقَرْيَةِ إِنَّ أَهْلَها كانُوا ظالِمِينَ » ) * اين آيه اجمال سرگذشت هلاكت قوم لوط را بيان مىكند ، و مىرساند كه هلاكتشان به وسيله رسولانى از ملائكه بود ، كه خداوند آنان را نخست نزد ابراهيم ( ع ) فرستاد ، و آن ملائكه آن جناب و همسرش را به تولد اسحاق و يعقوب بشارت دادند ، و سپس خبر دادند كه مامور به سوى قوم لوط هستيم ، تا هلاكشان كنيم ، كه داستان مفصل آن در سوره هود ، و سوره هايى ديگر آمده .
* ( « قالُوا إِنَّا مهلكوا أَهْلِ هذِه الْقَرْيَةِ » ) * - يعنى ملائكه به ابراهيم گفتند : ما اهل اين قريه را هلاك خواهيم كرد ، و از اينكه گفتند : « * ( أَهْلِ هذِه الْقَرْيَةِ ) * - اهل اين قريه » و لفظ « هذه » كه براى اشاره قريب است آورده برمىآيد كه قريه لوط در نزديكى آن محلى بوده كه ابراهيم ( ع ) در آنجا منزل كرده بود ، و آن سرزمين مقدس فلسطين است .
و جمله * ( « إِنَّ أَهْلَها كانُوا ظالِمِينَ » ) * تعليل و بيان علت هلاك كردن ايشان است ، مىفرمايد : علت اينكه مىخواهيم هلاكشان كنيم ، اين است كه : ظالمند ، و رذيله ظلم در آنها ريشه دار شده ، در اينجا مقتضاى ظاهر آن بود كه بفرمايد « انهم كانوا ظالمين » ولى به جاى ضمير ، اسم ظاهر ( اهلها ) را به كار برده ، و اين اشاره است به اينكه ظلم اين قوم ، ظلم مخصوصى بوده ، كه آنان را مستوجب هلاكت كرده ، نه مطلق ظلم كه آن روز مردم بدان مبتلا بودند گويا فرموده : اهل اين قريه بدان جهت كه اهل چنين قريه اى هستند ظالمند .
* ( « قالَ إِنَّ فِيها لُوطاً قالُوا نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَنْ فِيها لَنُنَجِّيَنَّه وَأَهْلَه إِلَّا امْرَأَتَه كانَتْ مِنَ الْغابِرِينَ » ) * از ظاهر سياق برمىآيد كه منظور حضرت ابراهيم ( ع ) از اينكه فرمود : لوط در آن قريه است ، اين بوده كه عذاب را از آن قوم بردارد ، تا لوط هم محفوظ بماند ، ملائكه هم در پاسخ گفتند : اين مطلب از ما پنهان نيست ، و ما بدان جاهل نيستيم ، بلكه نه تنها لوط مشمول عذاب نيست ، بلكه هستند كسانى ديگر كه از عذاب مستثنايند ، مانند فرزندانش ولى همسرش بايد هلاك گردد .
پس ابراهيم از اين مساله جاهل نبوده كه خداوند لوط را كه پيغمبر اوست با اهل قريه هلاك نمىكند ، و نيز از تهديد ملائكه اين ترس در او پيدا نشد كه مبادا لوط هم هلاك شود ، پس منظورش از اينكه فرمود : آخر لوط در آن قريه است ، اين بوده كه به احترام لوط ، عذاب را از اهل قريه برگرداند ، ملائكه هم در پاسخش گفتند : كه نه ، ماموريم به اينكه او را از ميان قوم