سينه ها را جايگاه قلب خوانده و اين از باب مجاز در نسبت است و البته در كلام مجاز ديگرى از همين قبيل نيز به كار رفته و آن اين است كه عقل را به قلب نسبت داده در حالى كه عقل از آن نفس است و وجه مجاز بدون آن را مكرر بيان كردهايم .
* ( « وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِالْعَذابِ وَلَنْ يُخْلِفَ اللَّه وَعْدَه وَإِنَّ يَوْماً عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ » ) * مشركين عهد رسول خدا ( ص ) آن جناب را وقتى وعده عذابشان مىداد تكذيب مىكردند و از در استهزاء استعجال مىنمودند ، يعنى مىگفتند : پس چرا نمىآورى آن عذاب را ؟ چه وقت اين وعده تو عملى مىشود ؟ خداى تعالى با اين جمله ايشان را پاسخ گفته كه « * ( لَنْ يُخْلِفَ اللَّه وَعْدَه ) * - هرگز خداوند خلف وعده نمىكند » .
حال اگر آن وعده عذابى كه داد فقط مربوط به مشركين مكه باشد قهرا مراد از آن همان عذابى خواهد بود كه در جنگ بدر چشيدند . و اگر مراد از آن عذابى باشد كه بعدا خدا در روزى كه ميان پيغمبر خود و امتش داورى مىكند عملى مىسازد قهرا آن وعده هنوز عملى نشده است . و خدا از آن وعده داده و فرموده : « وَلِكُلِّ أُمَّةٍ رَسُولٌ فَإِذا جاءَ رَسُولُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُمْ » « 1 » .
* ( « وَإِنَّ يَوْماً عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ » ) * - در اين جمله حكم كرده به اينكه يك روز از روزهايى كه نزد خدا است برابر است با هزار سال از روزهايى كه ما مىشماريم و نتيجه مىگيرد : پس خدايى كه يك روز نزد خودش طولانى و بسيار نيست و روزهاى ما نزد او كوتاه و اندك نيست و از بلندى آن و از كوتاهى اين متاثر نمىشود چنين خدايى ترس از فوت ندارد تا در عذاب آنها عجله كند بلكه او حليم و بزرگوار است ، مهلتشان مىدهد تا دركات شقاوت خود را تكميل كنند آن گاه ايشان را در روزى كه برايشان مقدر شده مىگيرد و آن وقت كه اجلشان رسيد ديگر نمىتوانند عقب بيندازند و نه نزديكتر كنند . و به همين جهت دنبال جمله مورد بحث در آيه بعدى مىفرمايد : * ( « وَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَمْلَيْتُ لَها وَهِيَ ظالِمَةٌ ثُمَّ أَخَذْتُها وَإِلَيَّ الْمَصِيرُ » ) * .
پس اينكه فرمود : * ( « وَإِنَّ يَوْماً عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ » ) * رد استعجال ايشان به عذاب است ، به اين بيان كه نزد خدا زمان كم و زياد يكسان است . و جمله « و لن يخلف اللَّه
هامش
( 1 ) براى هر امتى رسولى است همين كه رسولشان آيد ميان آنان حكم مىشود . سوره يونس ، آيه 47 .