فرمود : خانه كعبه از اين جهت بيت عتيق ناميده شده كه از غرق شدن آزاد گرديده « 1 » .
و در الدر المنثور است كه بخارى در تاريخ خود و ترمذى - وى حديث را حسن دانسته - و ابن جرير و طبرانى و حاكم - وى آن را صحيح دانسته - و ابن مردويه و بيهقى - در كتاب دلائل - از عبد اللَّه بن زبير روايت كردهاند كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود :
اگر خدا خانه كعبه را بيت العتيق ناميده بدين جهت است كه خداوند آن را از شر جبابره دنيا آزاد كرده ، و تا كنون هيچ جبارى بر آن غلبه نكرده است « 2 » .
مؤلف : تاريخ به هيچ وجه اين روايت را تصديق نمىكند براى اينكه يكى از جبابره كه اين خانه را خراب كرد خود همين عبد اللَّه زبير و ديگرى حصين بن نمير به دستور يزيد و يكى ديگر حجاج بن يوسف به امر عبد الملك مروان و يكى قوم قرامطه بودند . و ممكن است مراد آن حضرت تاريخ گذشته اين خانه باشد . و اما روايت سابق بر اين روايت كه ثابت نشده است .
باز در همان كتاب آمده كه سفيان بن عيينه و طبرانى و حاكم - وى حديث را صحيح دانسته - و بيهقى - در كتاب سنن خود - از ابن عباس روايت كردهاند كه گفت : حجر اسماعيل جزء خانه است براى اينكه رسول خدا ( ص ) از پشت ديوار حجر طواف مىكرد . و حجر را داخل طواف مىساخت ، خداى تعالى هم فرموده : * ( « وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ » ) * « 3 » .
مؤلف : در اين معنا روايات ديگرى از ائمه اهل بيت ( ع ) آمده .
باز در همان كتاب است كه ابن ابى شيبه و حاكم - وى حديث را صحيح دانسته - از جبير بن مطعم روايت كردهاند كه گفت رسول خدا ( ص ) فرمود : اى بنى عبد مناف ! زنهار كه احدى را از طواف اين خانه و نماز در آن ممانعت مكنيد ، هر وقت كه باشد چه شب و چه روز « 4 » .
و در مجمع البيان در ذيل جمله * ( « فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الأَوْثانِ » ) * گفته : اصحاب ما اماميه روايت كردهاند كه بازى شطرنج و نرد و ساير انواع قمار ، از اين رجس است . و در ذيل * ( « وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ » ) * گفته : اصحاب ما روايت كردهاند كه غنا و ساير سخنان لهو از مصاديق
هامش
( 1 ) تفسير قمى ، ج 1 ، ص 328 .
( 2 ، 3 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 357 .
( 4 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 358 .