بعضىها « 1 » گفتهاند : جمله * ( « وَأَضَلَّ فِرْعَوْنُ قَوْمَه وَما هَدى » ) * تكذيب آن كلامى است كه فرعون به قوم خود گفته بود كه : « وَما أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ الرَّشادِ » « 2 » بنا بر اين نظريه ، ديگر جمله * ( « وَما هَدى » ) * تاكيد و تكرار معناى * ( « وَأَضَلَّ فِرْعَوْنُ قَوْمَه » ) * نخواهد بود .
بحث روايتى
در نهج البلاغه ، امام ( ع ) فرموده : موسى ( ع ) بر جان خود احساس ترس نكرد ، بلكه از اين ترسيد كه جهال غالب آيند و دولت ضلال مسلط گردد « 3 » .
مؤلف : معنايش همان معنايى است كه ما در تفسير آيه بيان كرديم .
و در الدر المنثور است كه ابن ابى حاتم و ابن مردويه ، از جندب بن عبد اللَّه بجلى روايت كرده كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : هر جا ساحرى ديديد او را بكشيد ، آن گاه اين آيه را تلاوت فرمودند : * ( « وَلا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ أَتى » ) * و فرمودند يعنى ساحر هر جا پيدا شد امنيت ندارد « 4 » .
مؤلف : اينكه چگونه معناى مذكور در حديث با آيه شريفه منطبق مىشود كه سياق آيه نيز محفوظ بماند خيلى روشن نيست .
هامش
( 1 ) مجمع البيان ، ج 7 ، ص 23 .
( 2 ) من شما را جز به راه رشد راهنمايى نمىكنم . سوره مؤمن آيه 29 .
( 3 ) نهج البلاغه صبحى صالح ، ص 51 .
( 4 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 303 .