افرادى است كه در كشتى با نوح بودند ، و ذريه آنان كه خداوند در ذريه شان بركت نهاد و به حكم آيه « وَجَعَلْنا ذُرِّيَّتَه هُمُ الْباقِينَ » « 1 » ذريه خود نوح بودند .
جمله * ( « وَمِنْ ذُرِّيَّةِ إِبْراهِيمَ وَإِسْرائِيلَ » ) * نيز مانند جمله قبلش عطف بر جمله * ( « مِنَ النَّبِيِّينَ » ) * است .
خداى تعالى در اين آيه افرادى را كه بر آنان انعام نموده چهار طائفه معرفى كرده است :
1 - ذريه آدم 2 - آنان كه با نوح در كشتيشان قرار داد ، 3 - ذريه ابراهيم 4 - ذريه اسرائيل ، و اين چهار طائفه هر يك نسبت به طائفه بعد خود شمول دارد ، و با ذكرش حاجت به ذكر آن نمىگذارد زيرا مثلا ذريه اسرائيل خود ذريه ابراهيم بودند و ذريه ابراهيم و اسرائيل از آنان كه با نوح به كشتى در آمدند بودند ، و همه نامبردگان از ذريه آدم ( ع ) بودند .
و شايد وجه اين تعبير ، و ذكر خاص بعد از عام ، اشاره به اين باشد كه نعمت سعادت ، و بركت نبوت بر نوع بشر دفعة بعد دفعة نازل شده ، و اين معنا را قرآن كريم در چهار جا براى چهار طايفه ذكر فرموده :
اول : براى عامه بنى آدم ، كه فرموده : « قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْها جَمِيعاً فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدىً فَمَنْ تَبِعَ هُدايَ فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآياتِنا أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ » « 2 » .
دوم : آنجا كه مىفرمايد : « قِيلَ يا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلامٍ مِنَّا وَبَرَكاتٍ عَلَيْكَ وَعَلى أُمَمٍ مِمَّنْ مَعَكَ وَأُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُمْ مِنَّا عَذابٌ أَلِيمٌ » « 3 » .
سوم : آنجا كه مىفرمايد : « وَلَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً وَإِبْراهِيمَ وَجَعَلْنا فِي ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَالْكِتابَ فَمِنْهُمْ مُهْتَدٍ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ فاسِقُونَ » « 4 » .
هامش
( 1 ) و نژاد و اولاد او را در زمين باقى داشتيم . سوره صافات ، آيه 77 .
( 2 ) گفتيم همگى از آن فرود آييد هر گاه هدايتى از طرف من براى شما آمد كسانى كه از آن پيروى كنند نه ترسى بر آنها است و نه غمگين مىشوند . و كسانى كه كافر شوند و آيات ما را تكذيب كنند اهل دوزخند و هميشه در آن خواهند بود . سوره بقره ، آيه 38 و 39 .
( 3 ) ( به نوح ) گفته شد : اى نوح ! با سلامت و بركت از ناحيه ما بر تو و بر تمام امتهايى كه با تواند فرود آى ، و امتهايى نيز هستند كه ما آنها را از نعمتها بهره مند مىسازيم سپس عذاب دردناكى از سوى ما به آنها مىرسد . سوره هود ، آيه 48 .
( 4 ) و البته ما نوح و ابراهيم را ( به سوى خلق ) فرستاديم و در فرزندانشان نبوت و كتاب قرار داديم پس برخى از آنها به راه حق هدايت يافتند و بسيارى به فسق و بد كارى شتافتند . سوره حديد ، آيه 26 .