اميه انكار شده است ، از آن جمله : ابن مردويه از عدى بن حاتم نقل كرده كه گفت :
رسول خدا ( ص ) فرمود : خداى تعالى مردم را زير و رو كرده ، و عرب را از همه بهتر ديد ، و عرب را زير و رو كرده ، قريش از همه بهتر بوده و قريش بهترين فاميل عرب بودند ، و شجره مباركه اى كه خدا در باره شان فرموده : * ( « مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ » ) * هم ايشان هستند ، زيرا بنى اميه نيز از قريش بودند « 1 » .
اين سخن خيلى عجيب است ، براى اينكه اگر يك امت و يا فاميلى مبارك باشند معنايش اين نيست كه همه آنها و همه دودمانهايى كه از آنها منشعب مىشوند مبارك باشند ، پس روايت آلوسى به فرضى كه صحيح باشد ، بيش از اين دلالت ندارد كه قريش شجره مباركه است ، و اما اينكه آيا همه شاخه هاى منشعب از آن ، و حتى بنى عبد الدار ، و همه افراد ايشان ، كه ابى جهل يكى و ابى لهب يكى ديگر از ايشان است ، مبارك باشند از كجا روشن مىشود ؟ پس اين چه ملازمه است كه آلوسى ميان شجره طيبه بودن قريش و طيب بودن همه فروع آن حتى فاسدهايشان ادعا نموده است وانگهى همين ابن مردويه از عايشه روايت كرده كه او به مروان بن حكم گفت : من از رسول خدا ( ص ) شنيدم ، كه به پدرت و جدت مىفرمود : شما شجره ملعونه در قرآن هستيد . « 2 »
تفسير نويسانى از قبيل طبرى و ديگران ، از سهل بن ساعد ، و عبد اللَّه بن عمر و يعلى بن مره و حسين بن على ، و سعيد بن مسيب ، نقل كردهاند : كه منظور از آيه « وَما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ » بنى اميه هستند « 3 » .
و عين عبارت سعد اين است كه رسول خدا ( ص ) در خواب ديد ، كه بنى فلان ، مانند ميمونها بر منبرش جست و خيز مىكنند ، بسيار ناراحت شد ، و ديگر كسى او را خندان نديد تا از دار دنيا رحلت نمود ، و بعد از اين خواب بود كه آيه مزبور نازل شد .
و به زودى اين روايت را از عمر و از على ( ع ) در تفسير آيه * ( « الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّه كُفْراً » ) * كه گفته است ، منظور از آن ، فاجرترين دودمان قريش يعنى
هامش
( 1 ) روح المعانى ، ج 13 ، ص 215 .
( 2 ) روح المعانى ، ج 15 ، ص 107 .
( 3 ) تفسير طبرى ، ج 15 ، ص 79 .