مكه بفرستيد تا غريبه هايى كه به سر وقت وى مىآيند آنان را از آمدن منصرف سازند ، همين كار را هم كردند و هر يك بر سر راهى رفته هر كس را مىديدند كه از خارج به مكه مىآيد تا هم از بستگان خود در مكه خبر گرفته و هم شخصا محمد ( ص ) را ديدار كنند نزديك شده خود را معرفى مىكرد ، و شخص وارد او را مىشناخت ، و سپس مىگفت من تو را از وضع محمد آگهى مىدهم ، او مردى دروغگو است كه جز مردم سفيه و بى شعور و مشتى برده و يا كسانى كه خير در آنها نيست پيرويش نكردند ، شيوخ و شخصيتهاى قومش همه از او كناره گيرى نمودند . از اين گونه دروغها بهم مىبافتند تا طرف را از همان وسط راه برگردانند ، و آيه شريفه * ( « وَإِذا قِيلَ لَهُمْ ما ذا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ قالُوا أَساطِيرُ الأَوَّلِينَ » ) * در اين باره نازل شد .
و ليكن اگر آن شخص وارد شونده از كسانى بود كه خدا مىخواست ارشادش كند در جواب كارشكنان مىگفت : ما از طرف مردم خود بعنوان سفير آمدهايم ، و چه بد سفيرى خواهيم بود اگر بعد از آمدن اين همه راه كه بيش از مسير يك روز از راه نمانده بدون اينكه اين مرد را ديدار نموده و ببينيم چه مىگويد ، تا خبرش را براى قوممان ببريم به ديار خود برگرديم ، نه چنين چيزى ممكن نيست بايد اين مرد را ديد و با او گفتگو نموده خبرش را براى مردم خود ببريم ، و همين كار را هم مىكردند ، داخل شهر مكه شده گروندگان به آن جناب را ديدار نموده از ايشان مىپرسيدند : محمد چه مىگويد ؟ آنها مىگفتند : خير مىگويد و نويد مىدهد كه براى هر كسى كه احسان كند در دنيا مال و رفاه زندگى است و البته خانه آخرت كه بهشت است بهتر است « 1 » .
مؤلف : اعتبار عقلى ، مساعد با اين روايت است و ليكن قسمت آخرش كه خير را به معناى مال تفسير كرده قابل قبول نيست .
و در كافى به سند خود از صفوان بن يحيى روايت كرده كه گفت : به ابى الحسن ( ع ) عرض كردم فرق ميان اراده خدا و اراده خلق چيست ؟ فرمود : اراده خلق عبارت است از نيت ضمير و عملى كه بعد از آن انجام مىدهد و اما اراده خداى تعالى عبارت است از احداث و ايجاد ، نه غير آن ، زيرا خدا فكر نمىكند و تصميم نمىگيرد ، و اين گونه صفات از ساحت مقدس او دور است ، آرى اين صفات ، صفات مخلوقات او است ، پس اراده خدا همان فعل او است و لا غير ، هر چه را اراده كند مىگويد ( موجود ) باش پس
هامش
( 1 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 116 .