است كه كتاب مزبور به نيكى و احسان دستور مىدهد - در اين دنيا پاداش نيك است ، و در آخرت پاداش بهترى است .
آن گاه در آخر ، آنان را مىستايد تا كلام را تاكيد كرده باشد ، و مىفرمايد : و چه نيك است خانه متقين . آن گاه مجددا توضيح مىدهد كه : خانه ايشان جنات عدنى است كه به آن داخل مىشوند و از دامنه آن نهرها روان است ، و در آنجا هر چه را بخواهند در اختيار دارند ، و خدا اينچنين متقين را پاداش مىدهد .
* ( « الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمْ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ » ) * .
اين آيه بيان وضع متقين است ، كه چگونه مردمى هستند ، هم چنان كه آيه * ( « الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ . . . » ) * ، بيان وضع مستكبرين بود ، و كلمه « طيب » به معناى عارى بودن هر چيزى است از خلطى كه آن را تيره و ناپاك سازد و خلوص آن را از بين ببرد ، گفته مىشود : « طاب لى العيش - زندگى برايم طيب شد » يعنى از هر چيزى كه كدر و ناگوارش كند پاك گرديد ، و « قول طيب » آن كلامى است كه از لغو و شتم و خشونت و ساير كدورتها پاك باشد ، و فرق ميان « طيب » و « طهارت » اين است كه طهارت به معناى بودن هر چيزى است بر وضع و طبع اوليش ، بطورى كه از هر چيزى كه مايه تنفر باشد پاك بوده باشد ، و اما طيب به معناى بودن هر چيزى است بر وضع اصلى خود ، بطورى كه از هر چيزى كه آن را كدر و فاسد كند خالى و عارى باشد ، چه اينكه از آن تنفر بشود و چه نشود ، و به همين جهت طيب را در مقابل خبيث به كار مىبرند ، كه مشتمل بر خبائث زائد بر اصل خود باشد ، و در قرآن كريم فرموده : « الْخَبِيثاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَالْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثاتِ وَالطَّيِّباتُ لِلطَّيِّبِينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّباتِ » « 1 » و نيز فرموده : « وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَباتُه بِإِذْنِ رَبِّه وَالَّذِي خَبُثَ لا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِداً » « 2 » .
و بنا بر اين ، معناى طيب بودن متقين ، در حال توفى و مرگ ، خلوص آنان از خبث
هامش
( 1 ) زنان بدكار و ناپاك ، شايسته مردانى ناپاك هستند ، و مردان زشت كار و ناپاك هم ، شايسته زنانى ناپاك هستند ، و زنان پاكيزه لايق مردانى پاكيزه ، و مردان پاكيزه شايسته زنانى پاك و نيكوكار هستند . سوره نور ، آيه 26 .
( 2 ) از زمين پاك و نيكو گياهى نيكو به اذن خدا بيرون مىآيد ولى از زمين ناپاك جز گياه اندك و بى ثمر بيرون نمىآيد . سوره اعراف ، آيه 58 .