اينكه ملائكه غير روح است « 1 » .
مؤلف : اين روايت مؤيد رواياتى است كه ما قبلا ذكر كرديم و در يك دسته روايات آمده كه روح مخلوقى است بزرگتر از جبرئيل .
و در تفسير قمى در ذيل جمله * ( « فَإِذا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ » ) * آمده كه امام ( ع ) فرمود : خداوند انسان را از يك قطره آب بى ارزش خلق كرد ، و همين قطره بى ارزش ، دشمنى آشكار برايش شد ، و در دشمنى با او متكلمى بليغ گرديد . « 2 »
و نيز در همان كتاب در ذيل جمله * ( « حِينَ تُرِيحُونَ وَحِينَ تَسْرَحُونَ » ) * ، امام ( ع ) فرموده : حين بازگشت از چراگاه و حين رفتن به چراگاه « 3 » .
و در تفسير عياشى از زراره از يكى از دو امام باقر و صادق ( ع ) روايت كرده كه گفت : از آن جناب از بول اسب و الاغ و قاطر پرسيدم ، فرمود : ما آن را مكروه مىداريم عرض كردم مگر گوشت آنها حلال نيست ؟ فرمود : مگر خداى تعالى برايتان بيان نكرده كه : * ( « وَالأَنْعامَ خَلَقَها لَكُمْ فِيها دِفْءٌ وَمَنافِعُ وَمِنْها تَأْكُلُونَ » ) * كه گوشت انعام يعنى شتر و گاو و گوسفند ، حلال است ولى در باره چارپايان ، يعنى خيل و بغال و حمير تنها فرموده :
* ( « لِتَرْكَبُوها وَزِينَةً » ) * ، از آنها تنها خوردن گوشت و از اينها تنها مساله سوار شدن را ذكر فرموده ، البته معناى اين دو بيان اين نيست كه گوشت چارپايان حرام است ، و ليكن اشاره به رفتارى است كه خود مردم در باره آنها دارند ، يعنى از خوردن گوشت آنها صرفنظر كردهاند « 4 » .
مؤلف : روايات در باب خيل و بغال و حمير ، مختلف است ، ولى مذهب اهل بيت ( ع ) همين است كه خوردن گوشت آنها مكروه است نه حرام .
و در تفسير قمى در ذيل جمله * ( « وَيَخْلُقُ ما لا تَعْلَمُونَ » ) * آمده كه امام فرمود : مقصود عجائبى است كه خداوند در دريا و خشكى عالم خلق مىكند « 5 » .
و در الدر المنثور است كه در ذيل آيه * ( « وَعَلَى اللَّه قَصْدُ السَّبِيلِ وَمِنْها جائِرٌ » ) * عبد بن حميد و ابن منذر و ابن انبارى ( در كتاب مصاحف ) از على ( ع ) نقل كرده كه آن
هامش
( 1 ) اصول كافى ، ج 1 ، ص 274 ، ح 6 ، ط بيروت .
( 2 و 3 ) تفسير قمى ، ج 1 ، ص 382 ، ط قم .
( 4 ) تفسير عياشى ، ج 2 ، ص 255 ، ح 6 .
( 5 ) تفسير قمى ، ج 1 ، ص 382 .