كه در ذيل جمله * ( « فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ » ) * فرموده : معنايش رضايت بدون عتاب است « 1 » .
و در « مجمع » از على بن ابى طالب ( صلوات اللَّه عليه ) روايت كرده كه فرموده : مراد از صفح جميل عفو بدون عتاب است « 2 » .
و در « عيون » به سند خود از على بن حسن بن فضال از پدرش از حضرت رضا ( ع ) در مورد آيه مذكور روايت كرده كه فرموده : مقصود عفو بدون عتاب است « 3 » .
و در تهذيب به سند خود از محمد بن مسلم روايت كرده كه گفت : از امام صادق ( ع ) از « سبع مثانى و قرآن عظيم » پرسش نمودم كه آيا سبع مثانى فاتحة الكتاب است ؟ فرمود : بله . عرض كردم بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ جزء عدد هفت است ؟ فرمود : بله ، آن از همه آيات ديگرش افضل است « 4 » .
مؤلف : اين معنا از طرق شيعه از امير المؤمنين ( ع ) و از عده اى از امامان اهل بيت ( ع ) و نيز از طرق اهل سنت از على ( ع ) و عده اى از صحابه مانند عمر و عبد اللَّه بن مسعود و ابن عباس و ابى بن كعب و ابو هريره و غير ايشان روايت شده است .
و در الدر المنثور است كه طبرانى در كتاب اوسط از ابن عباس روايت كرده كه گفت : مردى از رسول خدا ( ص ) پرسيد به من خبر ده از كلام خدا كه مىفرمايد : * ( « كَما أَنْزَلْنا عَلَى الْمُقْتَسِمِينَ » ) * فرمود : يعنى يهود و نصارى ، گفت : خبر ده از جمله * ( « الَّذِينَ جَعَلُوا الْقُرْآنَ عِضِينَ » ) * ، فرمود : آنهايى كه به بعض كتاب ايمان آورده و نسبت به بعض ديگرش كفر ورزيدند « 5 » .
مؤلف : قبلا از نظر خواننده عزيز گذشت كه گفتيم : مضمون اين روايت با مكى بودن سوره نمىسازد .
و در تفسير عياشى از زراره و حمران و محمد بن مسلم از امام باقر و امام صادق ( ع ) روايت كرده كه از جمله * ( « الَّذِينَ جَعَلُوا الْقُرْآنَ عِضِينَ » ) * پرسيدند فرمود :
هامش
( 1 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 104 .
( 2 ) مجمع البيان ، ج 6 ، ص 344 ، ط تهران .
( 3 ) عيون . . . معانى الأخبار ، ص 373 ، ط قم .
( 4 ) التهذيب . ج 2 ، ص 289 ، ح 13 .
( 5 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 106 .